ÇALIŞANLARIN ÖRGÜTSEL ADALET ALGILARI VE ÖRGÜTSEL SESSİZLİK ARASINDAKİ İLİŞKİNİN İNCELENMESİ - B. Dilek Özbezek; Mehmet Özçınar; Yavuz Demirel (Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)
Yaygın olmakla birlikte genellikle üzerinde fazla durulmamış bir olgu olan örgütsel sessizliği anlamak araştırmacılar için ciddi anlamda bir zorluk da içermektedir. Sağduyu gereği, örgütsel sessizliği stresli ve tehditkar iş ilişkilerinin bir işareti olarak anlamak mümkünse de; bir çok tepe yöneticisinin örgütsel sessizliği çalışanların örgüt içi politikalara verdiği bir onay olarak algılamaları ihtimali vardır. Bununla birlikte gerçek durum çok farklı olabilir ve gerçek durumun saptanabilmesi için mercek altına alınması gerekmektedir. Adalet algıları çalışanların örgüt politikalarını ve uygulamalarını onaylayıp onaylamadıklarının bir göstergesi olduğundan, sessizliğin gerçekte ne anlama geldiğini anlamak açısından çalışanların örgütsel adalet algılamalarını incelemek kritik bir rol oynayabilir. Bu bağlamda, bu çalışmanın temel amacı da, çalışanların, olumlu veya olumsuz örgütsel adalet algılamaları ile örgütsel sessizlik davranışı arasındaki böyle bir bağlantı olup olmadığını tespit etmektir. Örgütsel adalet, çalışanların örgüte yaptıkları katkı karşılığında örgütün onlara atfettiği değerler toplamıdır. Literatürde genellikle örgütsel adalet, dağıtımsal, işlemsel ve etkileşimsel boyutları ile ele alınmaktadır. Dağıtımsal adalet bakımundan, örgütsel adalet algılaması kaynakların ve kazançların çalışanların örgüte yaptıkları katkı oranında paylaştırılması ile ilişkilidir. Örgütsel sessizlik, örgütsel uygulamalar karşısında çalışanların duyarlı veya duyarsız kalmaları gözönüne alınarak değerlendirilen bir olgudur. Çalışmada örgütsel sessizliğin, savunmacı ses verme (defensive voice), sosyal amaçlı ses verme (prosocial voice) ve savunmacı sessizlik (defensive silence) boyutları ele alınmıştır. Sosyal amaçlı sessizlik çalışmanın amacı ile doğrudan ilgili olmadığından ele alınmamıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacına bağlı olarak beş işletmede toplam 337 çalışana yüz yüze görüşme yöntemiyle anket uygulanmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, örgütsel adaletin boyutları ile örgütsel sessizliğin boyutları arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu tespit edilmiştir.