O policyjnej przemocy w polskiej powieści kryminalnej (i nie tylko)
Przedmiotem artykułu jest tematyka (nie)przemocy w polskim kryminale w kontekście formy przedstawienia bohatera głównego – (prywatnego) detektywa względnie policjanta albo milicjanta. Diachroniczno-komparatystycznej analizie poddani zostali nie tylko bohaterowie literaccy, lecz także postaci telewi...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | ces |
| Published: |
University of Silesia Press
2023-11-01
|
| Series: | Postscriptum Polonistyczne |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/13586 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850037858573746176 |
|---|---|
| author | Wolfgang Brylla |
| author_facet | Wolfgang Brylla |
| author_sort | Wolfgang Brylla |
| collection | DOAJ |
| description |
Przedmiotem artykułu jest tematyka (nie)przemocy w polskim kryminale w kontekście formy przedstawienia bohatera głównego – (prywatnego) detektywa względnie policjanta albo milicjanta. Diachroniczno-komparatystycznej analizie poddani zostali nie tylko bohaterowie literaccy, lecz także postaci telewizyjno-filmowe (kapitan Sowa, Halski) czy powiązane z szeroko rozumianą popkulturą (komiksowy Żbik). Klamrą łączącą, jak również punktem wyjściowym rozważań, jest twórczość Raymonda Chandlera, uznawanego za jednego z twórców tzw. czarnego kryminału. Główne pytanie brzmi: czy polski kryminał zaczerpnął amerykańskie wzorce narracyjne i na ile był w stanie przejąć sposób inscenizacji detektywa jako Zła absolutnego i potrzebnego? Za przykłady posłużą śledczy z powieści milicyjnych PRL-u, kryminałów retro (Marka Krajewskiego czy Marcina Wrońskiego) oraz współczesnych. Celem nadrzędnym przyczynku, oprócz wspomnianej analizy postaci polskiego detektywa na tle literatury kryminalnej, jest wypełnienie luki w rozwijających się badaniach nad problematyką polskojęzycznego kryminału i wskazanie na swoiste opóźnienie w reagowaniu na narracyjne trendy, którymi podąża gatunek na niwie międzynarodowej. Okazuje się bowiem, że polski kryminał przeskoczył fazę noir, co z kolei wiąże się z różnym podejściem do estetyki przemocy.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-e97bc5db7a0c4bdd8e264ce428e99d2d |
| institution | DOAJ |
| issn | 1898-1593 2353-9844 |
| language | ces |
| publishDate | 2023-11-01 |
| publisher | University of Silesia Press |
| record_format | Article |
| series | Postscriptum Polonistyczne |
| spelling | doaj-art-e97bc5db7a0c4bdd8e264ce428e99d2d2025-08-20T02:56:44ZcesUniversity of Silesia PressPostscriptum Polonistyczne1898-15932353-98442023-11-0132210.31261/PS_P.2023.32.02O policyjnej przemocy w polskiej powieści kryminalnej (i nie tylko)Wolfgang Brylla0Uniwersytet Zielonogórski Przedmiotem artykułu jest tematyka (nie)przemocy w polskim kryminale w kontekście formy przedstawienia bohatera głównego – (prywatnego) detektywa względnie policjanta albo milicjanta. Diachroniczno-komparatystycznej analizie poddani zostali nie tylko bohaterowie literaccy, lecz także postaci telewizyjno-filmowe (kapitan Sowa, Halski) czy powiązane z szeroko rozumianą popkulturą (komiksowy Żbik). Klamrą łączącą, jak również punktem wyjściowym rozważań, jest twórczość Raymonda Chandlera, uznawanego za jednego z twórców tzw. czarnego kryminału. Główne pytanie brzmi: czy polski kryminał zaczerpnął amerykańskie wzorce narracyjne i na ile był w stanie przejąć sposób inscenizacji detektywa jako Zła absolutnego i potrzebnego? Za przykłady posłużą śledczy z powieści milicyjnych PRL-u, kryminałów retro (Marka Krajewskiego czy Marcina Wrońskiego) oraz współczesnych. Celem nadrzędnym przyczynku, oprócz wspomnianej analizy postaci polskiego detektywa na tle literatury kryminalnej, jest wypełnienie luki w rozwijających się badaniach nad problematyką polskojęzycznego kryminału i wskazanie na swoiste opóźnienie w reagowaniu na narracyjne trendy, którymi podąża gatunek na niwie międzynarodowej. Okazuje się bowiem, że polski kryminał przeskoczył fazę noir, co z kolei wiąże się z różnym podejściem do estetyki przemocy. https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/13586literatura kryminalnapolska powieść kryminalnaprzemocRaymond ChandlerMarek KrajewskiMarcin Wroński |
| spellingShingle | Wolfgang Brylla O policyjnej przemocy w polskiej powieści kryminalnej (i nie tylko) Postscriptum Polonistyczne literatura kryminalna polska powieść kryminalna przemoc Raymond Chandler Marek Krajewski Marcin Wroński |
| title | O policyjnej przemocy w polskiej powieści kryminalnej (i nie tylko) |
| title_full | O policyjnej przemocy w polskiej powieści kryminalnej (i nie tylko) |
| title_fullStr | O policyjnej przemocy w polskiej powieści kryminalnej (i nie tylko) |
| title_full_unstemmed | O policyjnej przemocy w polskiej powieści kryminalnej (i nie tylko) |
| title_short | O policyjnej przemocy w polskiej powieści kryminalnej (i nie tylko) |
| title_sort | o policyjnej przemocy w polskiej powiesci kryminalnej i nie tylko |
| topic | literatura kryminalna polska powieść kryminalna przemoc Raymond Chandler Marek Krajewski Marcin Wroński |
| url | https://journals.us.edu.pl/index.php/PPol/article/view/13586 |
| work_keys_str_mv | AT wolfgangbrylla opolicyjnejprzemocywpolskiejpowiescikryminalnejinietylko |