تحلیل تأثیر تجزیه‌‌و‌تحلیل داده‌ها، فناوری اطلاعات و کنترل‌های داخلی بر قضاوت حرفه‌‌ای حسابرسان - محمد شیری; محسن حمیدیان (پژوهش‌های حسابرسی حرفه‌ای)
پژوهش حاضر؛‌ تحلیل تأثیر تجزیه‌‌و‌تحلیل داده‌ها، فناوری اطلاعات و کنترل‌های داخلی بر قضاوت حرفه‌‌ای حسابرسان را ‌مورد تحلیل قرار داده است. پژوهش حاضر به لحاظ رویکرد پژوهشی، پژوهشی آمیخته از نوع اکتشافی در بخش کیفی و در بخش کمی؛ یک پژوهش  توصیفی– علّی است‌.‌ در راستای اجرای این پژوهش، ابتدا با استفاده از مبانی نظری؛ ابعاد، مؤلفه ‌ها و شاخص‌ های پیش ‌بینی قضاوت حرفه‌ ای حسابرسان استخراج گردید و به روش دلفی سه بعد (‌شامل تجزیه ‌و تحلیل داده‌ ها، فناوری اطلاعات و کنترل داخلی) و ده مؤلفه (شامل ارزیابی و اثربخشی، اقدامات اصلاحی، جمع ‌آوری اطلاعات، امنیت داده‌ ها‌، امنیت شبکه‌، حسابرسی مبتنی بر فناوری اطلاعات، محیط کنترلی، سیستم حسابداری‌، ارزیابی مخاطرات و روش ‌ها) شناسایی و مورد اجماع قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش حسابداران مستقل سازمان حسابرسی بوده و داده‌ های مورد نیاز با استفاده از توزیع پرسش ‌نامه ‌ای محقق ساخته در بین 338 نفر؛ جمع‌ آوری گردید. پس از آن؛ برای تجزیه‌ و تحلیل داده‌ ها از روش ‌‌های آمار استنباطی نظیر آزمون t و مدل ‌یابی معادلات ساختاری به روش PLS استفاده شد‌. نتایج این پژوهش نشان داد که جمع‌ آوری اطلاعات، حسابرسی مبتنی بر فناوری اطلاعات، محیط کنترلی، ارزیابی و اثربخشی و اقدامات اصلاحی بر قضاوت حرفه‌ ای حسابرسان تأثیر مثبت و معناداری دارند. بر اساس یافته ها میتوان بیان داشت امروزه نقش و اهمیت داده ‌ها به عنوان منبعی ارزشمند و عاملی کلیدی برای رشد کسب و کارهای مختلف و ایجاد مزیت رقابتی در بازارهای متعدد بر کسی پوشیده نیست. رشد و توسعه روزافزون مجموعه داده ‌ها منجر به بزرگ ‌تر و پیچیده ‌تر شدن داده ‌ها شده؛ بطوری که پایگاه‌ های داده‌ای سنتی قادر به پوشش آن‌ها نبوده و ابزارهای سنتی همچون صفحه گسترده نیز نمی‌توانند آن‌ها را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهند‌. از این رو، پژوهش حاضر از منظر تحلیل تأثیر تجزیه‌‌و‌تحلیل داده‌ها، فناوری اطلاعات و کنترل‌های داخلی بر قضاوت حرفه‌‌ای حسابرسان دارای دانش افزایی می‌باشد.