Współczesna rola małych kalwarii w kontekście ochrony dziedzictwa krajobrazowego ziemi kłodzkiej
W artykule przeanalizowano rolę krajobrazów sakralnych, reprezentowanych przez górskie kalwarie plenerowe znajdujące się na terenie ziemi kłodzkiej. Miejsca te, określane mianem „małych kalwarii”, stanowią część dziedzictwa krajobrazowego regionu wymagającego ochrony. Celem przedstawionego badania...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | English |
| Published: |
WSB Poznań
2023-12-01
|
| Series: | Studia Periegetica |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://journals.wsb.poznan.pl/index.php/sp/article/view/600 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1850208072858861568 |
|---|---|
| author | Janusz Łach Aneta Marek |
| author_facet | Janusz Łach Aneta Marek |
| author_sort | Janusz Łach |
| collection | DOAJ |
| description |
W artykule przeanalizowano rolę krajobrazów sakralnych, reprezentowanych przez górskie kalwarie plenerowe znajdujące się na terenie ziemi kłodzkiej. Miejsca te, określane mianem „małych kalwarii”, stanowią część dziedzictwa krajobrazowego regionu wymagającego ochrony. Celem przedstawionego badania było rozpoznanie cech typologicznych charakteryzujących małe kalwarie i wykorzystanie ich do oceny aktualnego stanu zachowania i funkcji tychże. W sumie na terenie ziemi kłodzkiej zidentyfikowano 15 małych kalwarii. Na podstawie analizy symbolicznych, architektonicznych oraz topograficznych aspektów badanych obiektów wyróżniono pięć planów kompozycyjnych. Każdy plan posiada zróżnicowaną formę architektoniczno-konstrukcyjną elementów tworzących zespół pasyjny, którym towarzyszą współczesne rzeźby świętych będące przejawem lokalnej kultury ludowej. Pomimo zmian politycznych, narodowościowych i religijnych, jakie nastąpiły po 1945 roku, małe kalwarie ziemi kłodzkiej, z wyjątkiem tych, które znajdują się w Młynowcu, Porębie i Wójtowicach, są nadal widoczne w terenie i stanowią świadectwo religijności mieszkańców regionu; trzy z pozostałych trzynastu (Radochów, Międzygórze oraz Lewin Kłodzki) zostały wysoko ocenione pod względem ich współczesnych funkcji i statusu. Obiekty charakteryzują się wysoką wartością historyczno-kulturową, teologiczną i emocjonalną o zasięgu regionalnym, krajowym, a nawet międzynarodowym w przypadku kalwarii na Iglicznej w Międzygórzu. Ze względu na te walory dawne określenie ziemi kłodzkiej jako „Krainy Pana Boga” (Herrgottsland) wydaje się nadal aktualne.
|
| format | Article |
| id | doaj-art-e5c8bd7e78ac4a73a4582dde7624ca2c |
| institution | OA Journals |
| issn | 1897-9262 |
| language | English |
| publishDate | 2023-12-01 |
| publisher | WSB Poznań |
| record_format | Article |
| series | Studia Periegetica |
| spelling | doaj-art-e5c8bd7e78ac4a73a4582dde7624ca2c2025-08-20T02:10:19ZengWSB PoznańStudia Periegetica1897-92622023-12-0144410.58683/sp.600Współczesna rola małych kalwarii w kontekście ochrony dziedzictwa krajobrazowego ziemi kłodzkiejJanusz Łach0Aneta Marek1Zakład Geografii Regionalnej i Turystyki, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Uniwersytet WrocławskiZakład Geografii Regionalnej i Turystyki, Instytut Geografii i Rozwoju Regionalnego, Uniwersytet Wrocławski W artykule przeanalizowano rolę krajobrazów sakralnych, reprezentowanych przez górskie kalwarie plenerowe znajdujące się na terenie ziemi kłodzkiej. Miejsca te, określane mianem „małych kalwarii”, stanowią część dziedzictwa krajobrazowego regionu wymagającego ochrony. Celem przedstawionego badania było rozpoznanie cech typologicznych charakteryzujących małe kalwarie i wykorzystanie ich do oceny aktualnego stanu zachowania i funkcji tychże. W sumie na terenie ziemi kłodzkiej zidentyfikowano 15 małych kalwarii. Na podstawie analizy symbolicznych, architektonicznych oraz topograficznych aspektów badanych obiektów wyróżniono pięć planów kompozycyjnych. Każdy plan posiada zróżnicowaną formę architektoniczno-konstrukcyjną elementów tworzących zespół pasyjny, którym towarzyszą współczesne rzeźby świętych będące przejawem lokalnej kultury ludowej. Pomimo zmian politycznych, narodowościowych i religijnych, jakie nastąpiły po 1945 roku, małe kalwarie ziemi kłodzkiej, z wyjątkiem tych, które znajdują się w Młynowcu, Porębie i Wójtowicach, są nadal widoczne w terenie i stanowią świadectwo religijności mieszkańców regionu; trzy z pozostałych trzynastu (Radochów, Międzygórze oraz Lewin Kłodzki) zostały wysoko ocenione pod względem ich współczesnych funkcji i statusu. Obiekty charakteryzują się wysoką wartością historyczno-kulturową, teologiczną i emocjonalną o zasięgu regionalnym, krajowym, a nawet międzynarodowym w przypadku kalwarii na Iglicznej w Międzygórzu. Ze względu na te walory dawne określenie ziemi kłodzkiej jako „Krainy Pana Boga” (Herrgottsland) wydaje się nadal aktualne. https://journals.wsb.poznan.pl/index.php/sp/article/view/600Polska, ziemia kłodzka, krajobraz sakralny, małe kalwarie, dziedzictwo kulturowe |
| spellingShingle | Janusz Łach Aneta Marek Współczesna rola małych kalwarii w kontekście ochrony dziedzictwa krajobrazowego ziemi kłodzkiej Studia Periegetica Polska, ziemia kłodzka, krajobraz sakralny, małe kalwarie, dziedzictwo kulturowe |
| title | Współczesna rola małych kalwarii w kontekście ochrony dziedzictwa krajobrazowego ziemi kłodzkiej |
| title_full | Współczesna rola małych kalwarii w kontekście ochrony dziedzictwa krajobrazowego ziemi kłodzkiej |
| title_fullStr | Współczesna rola małych kalwarii w kontekście ochrony dziedzictwa krajobrazowego ziemi kłodzkiej |
| title_full_unstemmed | Współczesna rola małych kalwarii w kontekście ochrony dziedzictwa krajobrazowego ziemi kłodzkiej |
| title_short | Współczesna rola małych kalwarii w kontekście ochrony dziedzictwa krajobrazowego ziemi kłodzkiej |
| title_sort | wspolczesna rola malych kalwarii w kontekscie ochrony dziedzictwa krajobrazowego ziemi klodzkiej |
| topic | Polska, ziemia kłodzka, krajobraz sakralny, małe kalwarie, dziedzictwo kulturowe |
| url | https://journals.wsb.poznan.pl/index.php/sp/article/view/600 |
| work_keys_str_mv | AT januszłach wspołczesnarolamałychkalwariiwkontekscieochronydziedzictwakrajobrazowegoziemikłodzkiej AT anetamarek wspołczesnarolamałychkalwariiwkontekscieochronydziedzictwakrajobrazowegoziemikłodzkiej |