Yerelden Evrensele Uzanan Estetik Bir Anlatım Dili: Türk Belgesel Sinemasında Auteur Kimliği İle Suha Arın - Elif Pınar Kılınç (Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi)

(untitled)
Makalede, Suha Arın’ın belgesel sinemadaki auteur kimliği ile Türk belgesel sinemasına katkıları incelenecektir. Çalışmanın amacı, Arın’ın filmlerindeki özgün anlatım dili ile tematik çeşitliliğin ve sinematografik ustalığın irdelenerek, “kültür elçisi” konumunu ve hikâye anlatıcısı olarak neden sonsuzlaştığını örnekler üzerinden ortaya koymaktır. Nitel bir araştırma olan çalışmada, auteur olarak değerlendirilen yönetmenlerin kişisel bir sinema yaklaşımı sunmalarının yanı sıra tanık oldukları çağı, özgünlükleri çerçevesinde ele aldıkları düşüncesinden hareketle, Suha Arın’ın üretimde olduğu dönem Türkiye’sine projeksiyon tutulacak; yaşadığı topluma sırt dönmeyen bir auteur olarak Türk sinemasının belleğindeki silinmez izler bırakmış yaratıcı bir belgesel sinema yönetmeni olduğu ifade edilecektir. Tarihsel bir inceleme ile gerçekleştirilen çalışmada, Türk belgesel sinemasının önemli figürlerinden Arın’ın, biçimsel ve içeriksel açıdan bu alana yeni bir soluk getirdiği; Türk belgesel sineması anlayışının akışını değiştirdiği, çalışmanın bulguları arasındadır. Arın, belgesel sinemayı sadece bilgilendirme aracı olarak değil, estetik ve sanatsal bir ifade biçimi olarak da değerlendirmiş; biçim, içerik ve öz anlamında auteur kuram ile örtüşen birçok özgün yaklaşımı benimsemiştir. Filmlerindeki tematik çeşitlilik, sinematografik ustalık, belgesel sinemanın sınırlarını genişletmiş; bu türün sanatsal değerini artırmıştır. Belgesel sinemanın Türkiye'deki gelişimi ve izleyici ilgisinin kurmaca sinemaya kıyasla oldukça sınırlı olması bakımından, bu alana yön vermiş bir ismin tarihsel perspektifle filmlerinin ayrıntılı olarak incelenmesinin, literatüre önemli katkı sağlayacağı öngörülmektedir