Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w Zamościu

Kociół franciszkanów w Zamościu, mimo pokaźnych rozmiarów i wysokiej klasy artystycznej, nie budził większego zainteresowania badaczy polskiej architektury nowożytnej. Do tej pory skupiano się na ustaleniu podstawowych faktów z dziejów zabytku, a także podjęto szereg prób atrybucji autorstwa projek...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Aleksander Stankiewicz
Format: Article
Language:English
Published: Institute of Art of the Polish Academy of Sciences 2022-12-01
Series:Biuletyn Historii Sztuki
Subjects:
Online Access:https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/view/1136
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850072710603866112
author Aleksander Stankiewicz
author_facet Aleksander Stankiewicz
author_sort Aleksander Stankiewicz
collection DOAJ
description Kociół franciszkanów w Zamościu, mimo pokaźnych rozmiarów i wysokiej klasy artystycznej, nie budził większego zainteresowania badaczy polskiej architektury nowożytnej. Do tej pory skupiano się na ustaleniu podstawowych faktów z dziejów zabytku, a także podjęto szereg prób atrybucji autorstwa projektu, które w świetle prowadzonych wciąż badań nad sztuką nowożytną można uszczegółowić. Impulsem do podjęcia tematu była niedawna odbudowa świątyni, rozebranej częściowo w XIX i przekształconej w XX w. Analiza zachowanej ikonografii z XIX i początku XX w. pozwala usytuować architekturę świątyni w szerokim kontekście europejskiej i polskiej tradycji architektonicznej, a także zweryfikować rekonstrukcję zabytku. Projekt kościoła zamojskich franciszkanów, wznoszonego w latach od 1637 do ok. 1685, nawiązywał do architektury rzymskiej przełomu XVI i XVII w. Jednak ze względu na to, że prace budowlane były realizowane przez warsztat muratorski Jana Wolffa, z kręgu form wypracowanych w tym środowisku właśnie pochodzą dekoracje świątyni wykonane w zaprawie. Nie zatarło to jednak wczesnobarokowego wyglądu kościoła, który ma swoję genezę m.in. w bazylice św. Piotra na Watykanie oraz w realizacjach lombardzkich architektów czynnych ok. 1600 r. w Rzymie. Analiza korespondencji fundatora, ordynata Tomasza Zamoyskiego, oraz zastosowanych rozwiązań architektonicznych pozwala przypuszczać, że projektantem budowli był Constante Tencalla.
format Article
id doaj-art-da1fd66460bf4e1c8a7d5b3c9fd48fed
institution DOAJ
issn 0006-3967
2719-4612
language English
publishDate 2022-12-01
publisher Institute of Art of the Polish Academy of Sciences
record_format Article
series Biuletyn Historii Sztuki
spelling doaj-art-da1fd66460bf4e1c8a7d5b3c9fd48fed2025-08-20T02:47:01ZengInstitute of Art of the Polish Academy of SciencesBiuletyn Historii Sztuki0006-39672719-46122022-12-0184410.36744/bhs.1136Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w ZamościuAleksander Stankiewicz0Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie Kociół franciszkanów w Zamościu, mimo pokaźnych rozmiarów i wysokiej klasy artystycznej, nie budził większego zainteresowania badaczy polskiej architektury nowożytnej. Do tej pory skupiano się na ustaleniu podstawowych faktów z dziejów zabytku, a także podjęto szereg prób atrybucji autorstwa projektu, które w świetle prowadzonych wciąż badań nad sztuką nowożytną można uszczegółowić. Impulsem do podjęcia tematu była niedawna odbudowa świątyni, rozebranej częściowo w XIX i przekształconej w XX w. Analiza zachowanej ikonografii z XIX i początku XX w. pozwala usytuować architekturę świątyni w szerokim kontekście europejskiej i polskiej tradycji architektonicznej, a także zweryfikować rekonstrukcję zabytku. Projekt kościoła zamojskich franciszkanów, wznoszonego w latach od 1637 do ok. 1685, nawiązywał do architektury rzymskiej przełomu XVI i XVII w. Jednak ze względu na to, że prace budowlane były realizowane przez warsztat muratorski Jana Wolffa, z kręgu form wypracowanych w tym środowisku właśnie pochodzą dekoracje świątyni wykonane w zaprawie. Nie zatarło to jednak wczesnobarokowego wyglądu kościoła, który ma swoję genezę m.in. w bazylice św. Piotra na Watykanie oraz w realizacjach lombardzkich architektów czynnych ok. 1600 r. w Rzymie. Analiza korespondencji fundatora, ordynata Tomasza Zamoyskiego, oraz zastosowanych rozwiązań architektonicznych pozwala przypuszczać, że projektantem budowli był Constante Tencalla. https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/view/1136wczesny barokfranciszkanie konwentualniTomasz ZamoyskiJan WolffAndrea dell'AquaConstante Tencalla
spellingShingle Aleksander Stankiewicz
Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w Zamościu
Biuletyn Historii Sztuki
wczesny barok
franciszkanie konwentualni
Tomasz Zamoyski
Jan Wolff
Andrea dell'Aqua
Constante Tencalla
title Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w Zamościu
title_full Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w Zamościu
title_fullStr Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w Zamościu
title_full_unstemmed Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w Zamościu
title_short Jak Feniks z popiołów. Architektura kościoła franciszkanów w Zamościu
title_sort jak feniks z popiolow architektura kosciola franciszkanow w zamosciu
topic wczesny barok
franciszkanie konwentualni
Tomasz Zamoyski
Jan Wolff
Andrea dell'Aqua
Constante Tencalla
url https://czasopisma.ispan.pl/index.php/bhs/article/view/1136
work_keys_str_mv AT aleksanderstankiewicz jakfenikszpopiołowarchitekturakosciołafranciszkanowwzamosciu