ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه استنشاقی با هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای متصل به ذرات PM2.5 در هوای شهرتهران

زمینه و اهداف: هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای (PAHs) با خاصیت سرطان‌زایی بالا به طور گسترده در محیط زیست حضور دارند. امروزه این ترکیبات همزمان با افزایش روزافزون آلودگی هوا به دلیل اثرات نامطلوب بر سلامت انسان توجه بیشتری را به خود جلب کرده‌اند. مطالعه حاضر به ارزیابی غلظت و ریسک بهداشتی استنشاق...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Authors: معصومه رحمتی‌نیا, انوشیروان محسنی بندپی, مجید کرمانی, عباس شاهسونی
Format: Article
Language:fas
Published: School of health and safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences 2025-07-01
Series:بهداشت در عرصه
Subjects:
Online Access:https://journals.sbmu.ac.ir/jhf/article/view/47054
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1849703818704453632
author معصومه رحمتی‌نیا
انوشیروان محسنی بندپی
مجید کرمانی
عباس شاهسونی
author_facet معصومه رحمتی‌نیا
انوشیروان محسنی بندپی
مجید کرمانی
عباس شاهسونی
author_sort معصومه رحمتی‌نیا
collection DOAJ
description زمینه و اهداف: هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای (PAHs) با خاصیت سرطان‌زایی بالا به طور گسترده در محیط زیست حضور دارند. امروزه این ترکیبات همزمان با افزایش روزافزون آلودگی هوا به دلیل اثرات نامطلوب بر سلامت انسان توجه بیشتری را به خود جلب کرده‌اند. مطالعه حاضر به ارزیابی غلظت و ریسک بهداشتی استنشاقی ناشی از مواجهه با PAHs باند شده به ذرات معلق ریز (PM2.5) در هوای شهر تهران پرداخته است. مواد و روش‌ها: داده‌های این مطالعه از چهار ایستگاه مختلف شهر تهران در پاییز سال 1400 جمع‌آوری شدند. پس از استخراج و تجزیه ‌و تحلیل نمونه‌ها با استفاده از کروماتوگرافی گازی- طیف سنجی جرمی(GC-MS)، ریسک سرطان‌زایی ترکیبات با استفاده از روش پیشنهادی سازمان حفاظتی محیط زیست آمریکا (USEPA) و مدل مونت کارلو ارزیابی شد. رعایت ملاحظات اخلاقی در تمام مراحل اجرای مطالعه در نظر گرفته شد. یافته‌ها: میانگین غلظت کل PAHs در ایستگاه‌های منتخب بینng/m³ 65/92 تا 142/76 متغیر بود. همچنین؛ نتایج نشان داد که برخی از ترکیبات PAHs مانند دی‌بنزو  [ah]آنتراسن دارای ریسک سرطان‌زایی قابل توجهی بودند (CR=5×10−6)، در حالی که ریسک غیرسرطان‌زایی این ترکیبات در سطح قابل قبول قرار داشت (HQ=0/0016). نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه تاکید می‌کند که کاهش انتشار PAHs از منابع مختلف، به ویژه اگزوز خودروها و فعالیت‌های صنعتی، ضروری است تا از اثرات زیان‌بار این آلاینده‌ها بر سلامت عمومی جلوگیری شود.
format Article
id doaj-art-d7ce00a77c1b4890bf9d5456b9ec69bc
institution DOAJ
issn 2322-5130
2383-1375
language fas
publishDate 2025-07-01
publisher School of health and safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciences
record_format Article
series بهداشت در عرصه
spelling doaj-art-d7ce00a77c1b4890bf9d5456b9ec69bc2025-08-20T03:17:03ZfasSchool of health and safety, Shahid Beheshti University of Medical Sciencesبهداشت در عرصه2322-51302383-13752025-07-011241910.22037/jhf.v12i4.4705436958ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه استنشاقی با هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای متصل به ذرات PM2.5 در هوای شهرتهرانمعصومه رحمتی‌نیا0انوشیروان محسنی بندپی1مجید کرمانی2عباس شاهسونی3گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایرانگروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایرانگروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت، دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایرانگروه مهندسی بهداشت محیط، دانشکده بهداشت و ایمنی، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایرانزمینه و اهداف: هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای (PAHs) با خاصیت سرطان‌زایی بالا به طور گسترده در محیط زیست حضور دارند. امروزه این ترکیبات همزمان با افزایش روزافزون آلودگی هوا به دلیل اثرات نامطلوب بر سلامت انسان توجه بیشتری را به خود جلب کرده‌اند. مطالعه حاضر به ارزیابی غلظت و ریسک بهداشتی استنشاقی ناشی از مواجهه با PAHs باند شده به ذرات معلق ریز (PM2.5) در هوای شهر تهران پرداخته است. مواد و روش‌ها: داده‌های این مطالعه از چهار ایستگاه مختلف شهر تهران در پاییز سال 1400 جمع‌آوری شدند. پس از استخراج و تجزیه ‌و تحلیل نمونه‌ها با استفاده از کروماتوگرافی گازی- طیف سنجی جرمی(GC-MS)، ریسک سرطان‌زایی ترکیبات با استفاده از روش پیشنهادی سازمان حفاظتی محیط زیست آمریکا (USEPA) و مدل مونت کارلو ارزیابی شد. رعایت ملاحظات اخلاقی در تمام مراحل اجرای مطالعه در نظر گرفته شد. یافته‌ها: میانگین غلظت کل PAHs در ایستگاه‌های منتخب بینng/m³ 65/92 تا 142/76 متغیر بود. همچنین؛ نتایج نشان داد که برخی از ترکیبات PAHs مانند دی‌بنزو  [ah]آنتراسن دارای ریسک سرطان‌زایی قابل توجهی بودند (CR=5×10−6)، در حالی که ریسک غیرسرطان‌زایی این ترکیبات در سطح قابل قبول قرار داشت (HQ=0/0016). نتیجه‌گیری: نتایج این مطالعه تاکید می‌کند که کاهش انتشار PAHs از منابع مختلف، به ویژه اگزوز خودروها و فعالیت‌های صنعتی، ضروری است تا از اثرات زیان‌بار این آلاینده‌ها بر سلامت عمومی جلوگیری شود.https://journals.sbmu.ac.ir/jhf/article/view/47054ذرات معلق ریز، هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای، ریسک سرطان‌زایی، مدل مونت کارلو
spellingShingle معصومه رحمتی‌نیا
انوشیروان محسنی بندپی
مجید کرمانی
عباس شاهسونی
ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه استنشاقی با هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای متصل به ذرات PM2.5 در هوای شهرتهران
بهداشت در عرصه
ذرات معلق ریز، هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای، ریسک سرطان‌زایی، مدل مونت کارلو
title ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه استنشاقی با هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای متصل به ذرات PM2.5 در هوای شهرتهران
title_full ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه استنشاقی با هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای متصل به ذرات PM2.5 در هوای شهرتهران
title_fullStr ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه استنشاقی با هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای متصل به ذرات PM2.5 در هوای شهرتهران
title_full_unstemmed ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه استنشاقی با هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای متصل به ذرات PM2.5 در هوای شهرتهران
title_short ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه استنشاقی با هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای متصل به ذرات PM2.5 در هوای شهرتهران
title_sort ارزیابی ریسک بهداشتی مواجهه استنشاقی با هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای متصل به ذرات pm2 5 در هوای شهرتهران
topic ذرات معلق ریز، هیدروکربن‌های آروماتیک چند حلقه‌ای، ریسک سرطان‌زایی، مدل مونت کارلو
url https://journals.sbmu.ac.ir/jhf/article/view/47054
work_keys_str_mv AT mʿṣwmhrḥmtynyạ ạrzyạbyrysḵbhdạsẖtymwạjhhạstnsẖạqybạhydrwḵrbnhạyậrwmạtyḵcẖndḥlqhạymtṣlbhdẖrạtpm25drhwạysẖhrthrạn
AT ạnwsẖyrwạnmḥsnybndpy ạrzyạbyrysḵbhdạsẖtymwạjhhạstnsẖạqybạhydrwḵrbnhạyậrwmạtyḵcẖndḥlqhạymtṣlbhdẖrạtpm25drhwạysẖhrthrạn
AT mjydḵrmạny ạrzyạbyrysḵbhdạsẖtymwạjhhạstnsẖạqybạhydrwḵrbnhạyậrwmạtyḵcẖndḥlqhạymtṣlbhdẖrạtpm25drhwạysẖhrthrạn
AT ʿbạssẖạhswny ạrzyạbyrysḵbhdạsẖtymwạjhhạstnsẖạqybạhydrwḵrbnhạyậrwmạtyḵcẖndḥlqhạymtṣlbhdẖrạtpm25drhwạysẖhrthrạn