تأثیر جایگزینی کنجاله سویا و کنجاله پنبه دانه با مکمل تجاری کنسانتره میکس بر مصرف خوراک، فعالیت آنزیم‌های هیدرولیتیک، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و آنزیم های کبدی میش‏ های دالاق - آیدا تیموری; عبدالحکیم توغدری; تقی قورچی; محمد اسدی; کوثر قزلسفلی (تحقیقات تولیدات دامی)
در این تحقیق، اثر جایگزینی کنجاله سویا و کنجاله پنبهدانه با مکمل تجاری کنسانتره میکس (متشکل از پودر گوشت بدون خون، ضایعات پنبه، سبوس شالی، سبوس گندم، کنجاله جوانه ذرت، پودر پسته و خیساب ذرت) بر مصرف خوراک، فعالیت آنزیم‌های هیدرولیتیک، فراسنجه‌های شکمبه‌ای و آنزیمهای کبدی میش‏های دالاق بررسی شد. بدین منظور، از تعداد 21 رأس میش شیرده سه شکم زایش نژاد دالاق با میانگین وزنی 6/2±38 کیلوگرم و شش هفته پس از زایش در سه تیمار و هفت تکرار در قالب طرح کاملاً تصادفی استفاده شد. تیمارها شامل: جیره حاوی کنجاله سویا، جیره حاوی کنجاله پنبهدانه و جیره حاوی کنسانتره میکس بودند. طول دوره آزمایش برابر با 42 روز بود. نتایج نشان داد که ماده خشک مصرفی در تیمار حاوی کنسانتره میکس نسبت به سایر تیمارها افزایش یافت (05/0>P). افزودن کنسانتره میکس به جیره میشها سبب کاهش معنیدار pH شکمبه و افزایش معنی‌دار نیتروژن آمونیاکی و جمعیت پروتوزوآی شکمبه نسبت به سایر تیمارها شد (05/0>P). غلظت استات شکمبه تحت تأثیر مصرف کنسانتره میکس کاهش یافت، در حالی که غلظت پروپیونات شکمبه در شکمبه میشهای تیمار حاوی کنسانتره میکس افزایش یافت (05/0>P)، اما غلظت بوتیرات، ایزوبوتیرات، والرات، ایزووالرات و کل اسیدهای چرب فرار شکمبه تحت تأثیر تیمارهای آزمایشی قرار نگرفت. فعالیت آنزیمهای کربوکسیمتیلسلولاز و میکروکریستالینسلولاز در بخشهای جامد، خارج سلولی، درون سلولی و کل شکمبه در تیمارهای حاوی کنجاله سویا و کنجاله پنبهدانه بیشتر از تیمار حاوی کنسانتره میکس بود (05/0>P). اختلاف معنیداری بین تیمارهای مختلف آزمایشی از نظر غلظت آسپارتات آمینوترانسفراز، آلانین آمینوترانسفراز و آلکالین فسفاتاز مشاهده نشد. با توجه به نتایج حاضر، کنسانتره میکس را میتوان به‌طور کامل جایگزین کنجاله سویا و کنجاله پنبهدانه کرد و تا سطح 15 درصد در جیره میشها استفاده نمود.