تفکیک فیزیولوژیک ارقام متحمل و حساس به تنش شوری گندم (Triticum aestivum) در مرحله گیاهچه‌ای با تجزیه کلاستر - عباس ابهری; علی معصومی; منصوره شمس ابادی (زیست‌شناسی کاربردی)
مقدمه: تنش شوری یکی از مهم ترین تنش‌ها در مناطق خشک محسوب می‌شود و بر 20 درصد از زمین‌های قابل کشت در سراسر جهان تأثیر می‌گذارد و به دلیل تغییر اقلیم و فعالیت‌های انسانی به طور مداوم در حال افزایش است. روش‌ها: جهت بررسی اثر تنش شوری بر بعضی صفات فیزیولوژیکی ارقام مختلف گندم، آزمایشی به صورت فاکتوریل در قالب طرح کاملا تصادفی با سه تکرار درگلخانه دانشگاه پیام نور مرکز سبزوار انجام شد. در این آزمایش 15 رقم گندم در سه سطح شوری (0، 5 و 10 دسی زیمنس بر متر) مقایسه شد. وزن خشک ریشه و ساقه، محتوای نسبی آب برگ، نشت الکترولیت، کلروفیلa،b و کل، میزان قند‌های محلول و اسید آمینه پرولین در ارقام مختلف اندازه‌گیری شد. نتایج: نتایج نشان داد افزایش شوری موجب کاهش وزن خشک ریشه و ساقه و کاهش غلظت کلروفیل شد. در شرایط تنش شوری کمترین مقدار محتوی نسبی آب برگ متعلق به رقم گاسگوژن با70/15درصد بود و بیشترین مقدار آن به رقم بم با میانگین 34/62 درصد اختصاص داشت. ارقام میهن و بم بیشترین میزان کلروفیل aو bرا داشتند. بیشترین میزان محتوای نسبی آب، اسید آمینه پرولین و قند‌های محلول در ارقام پیشتاز، بم و میهن مشاهده شد. نتایج تجزیه کلاستر نشان داد که ارقام میهن و بم بیشترین و ارقام روشن، گاسگوژن، بهار و چمران کمترین تحمل به تنش شوری، را داشتند.