Ocena sprawności fizycznej dzieci i młodzieży chorej na cukrzycę - Ewa Pańkowska; Tatiana Poliszczuk; Andrzej Wiśniewski (Pediatric Endocrinology, Diabetes and Metabolism)
Wprowadzenie: Aktywność fizyczna jest uznawana za jeden z czterech podstawowych czynników wpływających na stężenie glukozy we krwi chorych na cukrzycę (DM). Mimo to obawa przed wystąpieniem hipoglikemii i narażaniem przewlekle chorych dzieci na nadmierne zmęczenie powoduje, że stosunkowo często ich aktywność fizyczna jest niedostateczna. Dotychczas częściej badano wydolność fizyczną chorych z DM, natomiast sprawność – rzadko. Cel pracy: Próba oceny sprawności fizycznej grupy dzieci i młodzieży chorej na cukrzycę typu 1 (DM1). Materiał i metody: Sprawność fizyczną oceniono u 40 dzieci z DM1: średni wiek dziewcząt (n=20) wynosił 10,58±2,63 roku (7,03-16,11), a chłopców (n=20) 12,25±2,62 roku (7,23 do 16,52). Sprawność fizyczną oceniono na podstawie wyników 8 z 9 testów zestawu Eurofit (European test of physical fitness). Wyniki poszczególnych prób wyrażono miarami centylowymi odczytanymi z siatek centylowych opracowanych przez Stupnickiego, Przewędę i Milde. Wyniki: W porównaniu ze zdrowymi rówieśniczkami dziewczęta z DM1 uzyskały znamiennie gorsze wyniki w próbach oceny utrzymywania równowagi, w skoku w dal oraz w próbie siły dłoni. Chłopcy z DM1 byli sprawniejsi od dziewcząt w próbach oceny równowagi, siły dłoni i próbie zwinności (bieg wahadłowy, SHR), a jednocześnie mniej sprawni od zdrowych rówieśników w próbach utrzymywania równowagi i siły dłoni. Wnioski: Sprawność fizyczna dzieci i młodzieży z DM1 jest zróżnicowana zależnie od płci. U chłopców została oceniona jako zbliżona do sprawności fizycznej zdrowych rówieśników, natomiast u dziewcząt jako niedostateczna. Przypuszczalnie do gorszej sprawności fizycznej dziewcząt przyczynia się zarówno stan zdrowia, jak i czynniki środowiskowe, których określanie nie było zaplanowane w niniejszym badaniu. Wydaje się, że szczególnie dziewczęta chorujące na cukrzycę powinny być zachęcane do regularnego podejmowania aktywności fizycznej, gdyż jest ona uznawana za jeden z podstawowych składników prawidłowego postępowania terapeutycznego w cukrzycy.