TOPSIS YÖNTEMİNİ KULLANARAK FİNANSAL VE FİNANSAL OLMAYAN ORANLARA GÖRE PERFORMANS DEĞERLENDİRİLMESİ, ŞEHİRLERARASI OTOBÜS SEKTÖRÜNDE BİR UYGULAMA - Mustafa SOBA; Kudret EREN (Sosyal Ekonomik Araştırmalar Dergisi)
Her geçen gün artan rekabet ortamında piyasada konumunu muhafaza etmek isteyen işletmeler, birçok alanda değişikliğe gitmekte ve bu değişimi yönetmek zorundadırlar. Bu yüzden işletmeler, alacakları her türlü kararda en doğruyu ve en uygunu seçmek durumundadırlar. Alınan karaların işletmeler açısından güvenilirliği ve objektif olması çok önemlidir. Şayet kararlar yüzeysel ve sadece tahmini olursa işletme vizyonu da yüzeysel ve tahmini olur. Bu sebeple klasik karar verme yöntemlerinin yerini çağdaş karar yöntemleri almıştır. TOPSIS (Technique for Order Preference by Similarity to Ideal Solutions)gibi çağdaş karar verme yöntemlerinin en önemli özelliklerinden bir tanesi, karar alıcıya birçok kriteri de değerlendirmeye dâhil edip, daha objektif bir performans değerlendirme yapabilmesini sağlamasıdır. Bu yönüyle, Çok Kriterli Karar Verme Yöntemlerinden biri olarak bilinen TOPSIS, günümüzde özel sektörden kamu sektörüne kadar birçok alanda yaygın bir kullanıma sahiptir. Bu çalışmada, ülkemizde ulaştırma sektörüne yakın bir tarihte girmiş olmasına rağmen yüksek bir performans sergileyen Anadolu Ulaşım Anonim Şirketi’nin dört yıllık finansal ve finansal olmayan verileri TOPSIS Yöntemiyle değerlendirmeye alınmıştır. Bu değerlendirmede, ulaşım sektöründe başarı yakalayan bu firmanın 2008 Global Mali Krizi öncesinde ve sonrasında nasıl bir performans gösterdiği incelenmektedir. Çalışmanın ilk bölümünde TOPSIS Yöntemi ile ilgili detaylı bir literatür taraması yer almaktadır. İkinci bölümde ise, TOPSIS Yönteminin Matrisleri adım adım anlatılmıştır. Üçüncü bölümde ise, işletmenin finansal ve finansal olmayan verileri kullanılarak yıllar itibariyle karar matrisleri oluşturulmuş ve yakınlık değerleri belirlenmeye çalışılmıştır. Çalışmanın dördüncü ve son bölümünde ise, işletmenin başarı sıralaması yıllar itibari ile ortaya çıkarılıp yorumlanmış ve bir çizgi grafiği şeklinde işletme performansı gösterilmiştir.