بررسی اثر آلودگی نفت سفید بر روی جمعیت میکروبی خاک بیابان و خاک مزرعه - مهدی حسن شاهیان; زهرا زید ابادی (پژوهش‌های حفاظت آب و خاک)
سابقه و هدف: نفت سفید یا کروزن مایعی بیرنگ و کمی سنگین‌تر از بنزین است. قسمت اعظم نفت سفید شامل هیدروکربن‌هایی است که مولکول آنها دارای 11 تا 15 اتم کربن است. اکوسیستم مزرعه ممکن است با هیدروکربن‌های نفتی از طریق روش های گوناگونی از قبیل انتقال نفت و نشت نفت خام از ذخایر نفتی الوده شود. این الاینده‌ها دارای اثراتی روی بافت خاک و جمعیت میکروبی هستند. هدف از این تحقیق شناخت اثر آلودگی نفت سفید بر دو نوع خاک متفاوت می باشد. مواد و روش‌ها: از دو نوع خاک متفاوت شامل خاک های بیابان و مزرعه نمونه‌برداری شد و شش نوع میکروکازم طراحی گردید. هر خاک دارای سه میکروکازم شامل بدون آلودگی، آلوده به نفت سفید و آلوده به نفت سفید همراه با مواد غذایی نیتروژن و فسفر بود. شاخص‌هایی همچون جمعیت باکتری‌های هتروتروف، جمعیت باکتری‌های تجزیه کننده، آنزیم دهیدروژناز و میزان تجزیه نفت سفید در مورد هر میکروکازم در یک دوره زمانی 120 روزه سنجش گردید. برای شمارش باکتری‌های هتروتروف محیط نوترینت اگار استفاده شد. در این روش سری رقت برای هر خاک انجام شد و روی محیط نوترینت آگار بصورت سفره ای کشت داده شد و کلنی‌های متفاوت شمارش شدند. برای شمارش باکتری‌های تجزیه کننده از محیط بوشنل‌هاس استفاده شد. برای شمارش تعداد حداکثر احتمالی باکتری‌ها از روش میکروپلیت استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد که بالاترین میزان باکتری‌های هتروتروف مربوط به خاک مزرعه با ارزش 1010 × 1 می باشد. اما بطور کلی تعداد باکتری‌های تجزیه کننده در کلیه خاک‌ها بطور قابل توجهی کمتر از تعداد کل باکتری‌های هتروتروف در خا ک‌ها می باشد. با گذشت زمان تیمار از زمان صفر تا زمان 120 روز در این دو نوع خاک الگوهای متفاوتی دیده می شود. . بطوری‌که در خاک بیابان از روز اول ازمایش تا روز 30 آزمایش باکتری‌ها الگوی افزایشی دارند اما در روز 60 کاهش قابل ملاحظه‌ای در تعداد باکتری ها دیده می شود. کمیت باکتری‌های تجزیه کننده نفت سفید تا روز 60 سیر کاهشی و پس از آن افزایشی بود. در خاک بیابان افزایش در تعداد تجزیه کننده در تمامی حالات خاک در روز 30 ازمایش دیده شد. پس از این زمان الگو بصورت کاهشی بود. در خاک مزرعه افزایش از روز 90 آغاز می شود و تا انتهای ازمایش نیز الگو افزایشی است. بالاترین میزان باکتری‌های تجزیه کننده نفت سفید مربوط به خاک مزرعه با ارزش 106 × 2 و کمترین آن مربوط به خاک بیابان با ارزش 104 × 3 می باشد. بهترین فعالیت انزیم دهیدروژناز در میکروکازم‌های گوناگون مربوط به میکروکازم الوده همراه با ماده غذایی بود. بالاترین تجزیه زیستی نفت سفید در همه خاک‌های مورد مطالعه مربوط به خاک مزرعه با میزان 95 درصد بود.. تحلیل آماری داده‌ها نشان داد که یک ارتباط معنی دار بین تعداد کل باکتری های هتروتروف که با روشMPN سنجیده شده با سایر شاخص‌های مورد بررسی وجود دارد.نتیجه‌گیری: نتایج این تحقیق ثابت کرد که انتخاب بهترین روش زیست‌پالایی وابسته به نوع خاک است و در این تحقیق این ثابت شد که نوع خاک دارای اثر مهمی در تجزیه زیستی نفت سفید است.