Odniesienie wyników prób sprawności fizycznej niskorosłych chłopców do siatek centylowych dla wieku kalendarzowego i wzrostowego polskiej populacji - Katarzyna Milde; Paweł Tomaszewski; Edyta Sienkiewicz-Dianzenza; Dariusz Nowicki; Andrzej Wiśniewski; Romuald Stupnicki (Pediatric Endocrinology, Diabetes and Metabolism)
Cel pracy: Próba oceny sprawności fizycznej niskorosłych chłopców w wieku 7-20 lat na podstawie norm wyznaczonych dla polskiej populacji chłopców w stosunku do wieku kalendarzowego oraz wieku wzrostowego. Materiał i metody: Badaniami objęto grupę niskorosłych chłopców (poniżej 10 centyla, n=3517) w wieku 10-20 lat, którzy zostali wyselekcjonowani z reprezentatywnej kohorty polskiej populacji chłopców (n=37 000). W ocenie sprawności fizycznej posłużono się próbami z grupy testów EUROFIT. Wyniki: Indywidualne wyniki analizowano na tle dwóch rodzajów siatek centylowych – na wiek kalendarzowy (WK) i na wiek wzrostowy (WZ), ponieważ obniżony wzrost w danym wieku kalendarzowym mógł mieć wpływ na oczekiwane dla tego wieku wyniki prób sprawnościowych. Wyniki analizy przedstawiono w postaci frakcji badanych grup poniżej 3 i powyżej 97 centyla wyznaczonego dla całej kohorty chłopców. Brak znamiennych różnic między zastosowaniem siatki na wiek kalendarzowy i wzrostowy zanotowano w grupie niskorosłych chłopców w próbach skłon w przód (SAR) i siły ramion (BAH). W próbach „skok w dal z miejsca” (SBJ), „wytrzymałościowy bieg wahadłowy” (ESR), „zaciskanie ręki” (HGR), i „stukanie w krążki” (PLT) wykazano natomiast istotne zróżnicowanie między zastosowaniem siatki na wiek kalendarzowy (WK) i wiek wzrostowy (WZ) poniżej 3 i powyżej 97 centyla. W próbie „siady z leżenia” (SUP) znamienne różnice stwierdzono poniżej 3 centyla, a w „postawie równoważnej” (FLB) i „biegu wahadłowym 10×5 (SHR) – powyżej 97 centyla. Podsumowanie i wnioski: Na podstawie analizy wyników na tle norm centylowych zdolności motoryczne podzielono na dwie grupy: zależne od wieku wzrastania [„skok w dal z miejsca” (SBJ), „zaciskanie ręki” (HGR), „stukanie w krążki” (PLT), „bieg wahadłowy 10×5 m” (SHR), „postawa równoważna” (FLB), „siady z leżenia” (SUP)] i niezależne od wieku wzrastania [„skłon w przód” (SAR), „zwis na drążku” (BAH)]. Wyniki testów pierwszej grupy należy zatem odnosić do wieku wzrostowego, a nie kalendarzowego.