ارزیابی ریسک ناشی از مواجهه با آرسنیک و برخی از فلزات سنگین از طریق مصرف آب آشامیدنی در شهر آزادشهر (مطالعه‌ی موردی) - امیرارسلان پرداختی; سعیده یوسفی; محمد سمیعی (Pizhūhish dar Bihdāsht-i Muḥīṭ.)
زمینه و هدف: فلزات سنگین از طریق فرآیندهای مختلف به منابع تأمین‌کننده‌ی آب راه می یابند و با ورود در زنجیره‌ی غذایی و تجمع در نسوج سبب ایجاد اثرات سوء بر سلامت انسان می گردند. لذا این مطالعه با هدف تعیین غلظت فلزات سنگین در منابع آب آشامیدنی شهرستان آزادشهر و هم‌چنین ارزیابی ریسک بهداشتی سرطان‏زایی و غیرسرطان‏زایی فلزات مورد مطالعه در این منطقه صورت گرفت.مواد و روش‌ها: در این مطالعه  (توصیفی – مقطعی) مجموعاً از 10 منبع آب به‌روش لحظه ای نمونه‌برداری انجام شد. غلظت فلزات سنگین  (آرسنیک، سرب، کادمیوم، کروم، روی، نیکل و مس) بر اساس روش های استاندارد توسط دستگاه جذب اتمی  (ICP-MS) اندازه گیری شد. ارزیابی ریسک سلامت انسان‌، با استفاده از روش های مورد تأیید آژانس حفاظت محیط زیست آمریکا  (EPA) مورد سنجش قرارگرفت. یافته‌ها: نتایج نشان داد که میانگین غلظت فلزات سنگین  (نیکل، روی، مس، سرب، کروم، کادمیوم و آرسنیک) به‌ترتیب 0/576، 0/487، 0/811، 0/118، 23/29، 0/014، 3/466 میکروگرم در لیتر می‏باشد که بر اساس آن بیشترین و کمترین میانگین غلظت فلزات سنگین به‌ترتیب مربوط به کروم و کادمیوم می‌باشد. نتایج ارزیابی ریسک سلامت سرطان‌زایی کل فلزات در بزرگسالان و کودکان در محدوده‌ی ریسک بالا می‏باشند. شاخص خطر  (HI) غیرسرطان ‏زایی در بزرگسالان در تمام منابع در محدوده‌ی ریسک کم و در کودکان 7 منبع دارای ریسک کم و 3 منبع دیگر در محدوده‌ی ریسک غیرسرطان‌زایی متوسط قرار دارند.نتیجه‌گیری: در این مطالعه مقدار فلزات آرسنیک و کروم زیر حد استاندارد بود ولی به‌دلیل پتانسیل بالای سرطان‌زایی آن‌ها، ارزیابی ریسک بهداشتی، خطر سرطان زایی در هر دو گروه سنی بزرگسالان و کودکان را برای فلزات آرسنیک و کروم نشان می دهد. بنابراین پایش فلزات سنگین به‌طور مستمر باید در دستور کار واحد‌های نظارتی قرار گیرد.