Erken Dönem Tasavvufunda İdeal Bir Tip Olarak Şeyh ve Misyonu

Şeyh İslâm kültüründe ve özellikle tasavvufta önemli öğelerden biridir. Bu çalışmada bir kavram ve tip olarak şeyh ele alınmıştır. Tarikatların teşekkülü öncesinde, şeyh teriminin tasavvuftaki mahiyeti semantik analiz yöntemiyle incelenmiştir. İdeal bir tip olarak şeyh, şeyh teriminin belirli bir ta...

Full description

Saved in:
Bibliographic Details
Main Author: Betül İzmirli
Format: Article
Language:Arabic
Published: Eskişehir Osmangazi University 2019-09-01
Series:Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
Subjects:
Online Access:https://dergipark.org.tr/tr/pub/esoguifd/issue/48851/574242?publisher=ogu
Tags: Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
_version_ 1850171902856790016
author Betül İzmirli
author_facet Betül İzmirli
author_sort Betül İzmirli
collection DOAJ
description Şeyh İslâm kültüründe ve özellikle tasavvufta önemli öğelerden biridir. Bu çalışmada bir kavram ve tip olarak şeyh ele alınmıştır. Tarikatların teşekkülü öncesinde, şeyh teriminin tasavvuftaki mahiyeti semantik analiz yöntemiyle incelenmiştir. İdeal bir tip olarak şeyh, şeyh teriminin belirli bir tarih kesitinde ifade ettiği anlam, bu tipin o süreçteki görevine göre nasıl sınıflandırıldığı gibi hususlar çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Şeyh ya da mürşit adı verilen üstat, tasavvufta en yüksek makama sahip sûfîyi ifade etmektedir. Şeyh, mürit denilen öğrencilere talim/öğretim ve terbiye/eğitim veren kişidir. Şeyhin, erken devir tasavvufunda eğitim-öğretim usulünü ve yükümlülüklerini belirlemek bu araştırmanın amaçları arasındadır. Tarikatların yayılmasından sonra tasavvuf çevrelerinden veya hâricinden bazı âlimler erken dönem şeyhlerini, eğitimde takip ettikleri tarzlar sebebiyle birtakım tasniflere dahil etmişlerdir. Onlar şeyhleri temelde talim şeyhi ve terbiye şeyhi olarak ikiye ayırmışlardır. Çağdaş birtakım araştırmacılar da erken dönem eserlerdeki bazı verilerden hareketle bu teorinin peşinden gitmişlerdir. Şeyhleri kesin kategorilere ayırma gayretinin meşruiyetini sorgulamak da çalışmanın amaçlarındandır.
format Article
id doaj-art-aad63473afba4a419c35b0083a5ef29a
institution OA Journals
issn 2147-8171
language Arabic
publishDate 2019-09-01
publisher Eskişehir Osmangazi University
record_format Article
series Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
spelling doaj-art-aad63473afba4a419c35b0083a5ef29a2025-08-20T02:20:12ZaraEskişehir Osmangazi UniversityEskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi2147-81712019-09-01611225256122Erken Dönem Tasavvufunda İdeal Bir Tip Olarak Şeyh ve MisyonuBetül İzmirliŞeyh İslâm kültüründe ve özellikle tasavvufta önemli öğelerden biridir. Bu çalışmada bir kavram ve tip olarak şeyh ele alınmıştır. Tarikatların teşekkülü öncesinde, şeyh teriminin tasavvuftaki mahiyeti semantik analiz yöntemiyle incelenmiştir. İdeal bir tip olarak şeyh, şeyh teriminin belirli bir tarih kesitinde ifade ettiği anlam, bu tipin o süreçteki görevine göre nasıl sınıflandırıldığı gibi hususlar çalışmanın konusunu oluşturmaktadır. Şeyh ya da mürşit adı verilen üstat, tasavvufta en yüksek makama sahip sûfîyi ifade etmektedir. Şeyh, mürit denilen öğrencilere talim/öğretim ve terbiye/eğitim veren kişidir. Şeyhin, erken devir tasavvufunda eğitim-öğretim usulünü ve yükümlülüklerini belirlemek bu araştırmanın amaçları arasındadır. Tarikatların yayılmasından sonra tasavvuf çevrelerinden veya hâricinden bazı âlimler erken dönem şeyhlerini, eğitimde takip ettikleri tarzlar sebebiyle birtakım tasniflere dahil etmişlerdir. Onlar şeyhleri temelde talim şeyhi ve terbiye şeyhi olarak ikiye ayırmışlardır. Çağdaş birtakım araştırmacılar da erken dönem eserlerdeki bazı verilerden hareketle bu teorinin peşinden gitmişlerdir. Şeyhleri kesin kategorilere ayırma gayretinin meşruiyetini sorgulamak da çalışmanın amaçlarındandır.https://dergipark.org.tr/tr/pub/esoguifd/issue/48851/574242?publisher=oguTasavvufŞeyhMüritTalimTerbiye
spellingShingle Betül İzmirli
Erken Dönem Tasavvufunda İdeal Bir Tip Olarak Şeyh ve Misyonu
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi
Tasavvuf
Şeyh
Mürit
Talim
Terbiye
title Erken Dönem Tasavvufunda İdeal Bir Tip Olarak Şeyh ve Misyonu
title_full Erken Dönem Tasavvufunda İdeal Bir Tip Olarak Şeyh ve Misyonu
title_fullStr Erken Dönem Tasavvufunda İdeal Bir Tip Olarak Şeyh ve Misyonu
title_full_unstemmed Erken Dönem Tasavvufunda İdeal Bir Tip Olarak Şeyh ve Misyonu
title_short Erken Dönem Tasavvufunda İdeal Bir Tip Olarak Şeyh ve Misyonu
title_sort erken donem tasavvufunda ideal bir tip olarak seyh ve misyonu
topic Tasavvuf
Şeyh
Mürit
Talim
Terbiye
url https://dergipark.org.tr/tr/pub/esoguifd/issue/48851/574242?publisher=ogu
work_keys_str_mv AT betulizmirli erkendonemtasavvufundaidealbirtipolarakseyhvemisyonu