Erken Dönem Tasavvufunda İdeal Bir Tip Olarak Şeyh ve Misyonu
Şeyh İslâm kültüründe ve özellikle tasavvufta önemli öğelerden biridir. Bu çalışmada bir kavram ve tip olarak şeyh ele alınmıştır. Tarikatların teşekkülü öncesinde, şeyh teriminin tasavvuftaki mahiyeti semantik analiz yöntemiyle incelenmiştir. İdeal bir tip olarak şeyh, şeyh teriminin belirli bir ta...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | Arabic |
| Published: |
Eskişehir Osmangazi University
2019-09-01
|
| Series: | Eskişehir Osmangazi Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/pub/esoguifd/issue/48851/574242?publisher=ogu |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Şeyh İslâm kültüründe ve
özellikle tasavvufta önemli öğelerden biridir. Bu çalışmada bir kavram ve tip olarak
şeyh ele alınmıştır. Tarikatların teşekkülü öncesinde, şeyh teriminin
tasavvuftaki mahiyeti semantik analiz yöntemiyle incelenmiştir. İdeal bir tip
olarak şeyh, şeyh teriminin belirli bir tarih kesitinde ifade ettiği anlam, bu
tipin o süreçteki görevine göre nasıl sınıflandırıldığı gibi hususlar çalışmanın
konusunu oluşturmaktadır. Şeyh ya da mürşit adı verilen üstat, tasavvufta en
yüksek makama sahip sûfîyi ifade etmektedir. Şeyh, mürit denilen öğrencilere
talim/öğretim ve terbiye/eğitim veren kişidir. Şeyhin, erken devir tasavvufunda
eğitim-öğretim usulünü ve yükümlülüklerini belirlemek bu araştırmanın amaçları
arasındadır. Tarikatların yayılmasından sonra tasavvuf çevrelerinden veya
hâricinden bazı âlimler erken dönem şeyhlerini, eğitimde takip ettikleri tarzlar
sebebiyle birtakım tasniflere dahil etmişlerdir. Onlar şeyhleri temelde talim
şeyhi ve terbiye şeyhi olarak ikiye ayırmışlardır. Çağdaş birtakım
araştırmacılar da erken dönem eserlerdeki bazı verilerden hareketle bu teorinin
peşinden gitmişlerdir. Şeyhleri kesin kategorilere ayırma gayretinin
meşruiyetini sorgulamak da çalışmanın amaçlarındandır. |
|---|---|
| ISSN: | 2147-8171 |