Tek Boyutlu Reklamdan Uzaklaşma Ölçeği Geliştirme Çalışması - Semra Akıncı Saçaralp (Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi)
Reklamdan uzaklaşma, bir kişinin reklama maruz kalmasına rağmen dikkatini vermemesi veya reklama ilgi göstermemesini yani reklam ile bağlantısını kesmesini ifade etmektedir. Bu durum, reklam etkinliği bağlamında hedef kitlenin ilgisini çekememe veya mesajın etkin işlenememesi, reklam kampanyalarının etkinliğini azaltma ve reklam yatırımı getirisini düşürme gibi çeşitli olumsuz sonuçlara yol açmaktadır. Bu nedenlerle reklamdan uzaklaşmanın sistematik bir tanımını yapmak ve güvenilir ölçüm araçları geliştirmek önemlidir. Reklamdan uzaklaşmayı kapsamlı bir şekilde tanımlamaya ve ölçmeye odaklanmış akademik araştırmaların sayısı oldukça azdır. Bu nedenle, reklamdan uzaklaşmayı sistematik olarak tanımlayan ve operasyonel hale getiren araştırmalar, alan için gerekli görülmektedir. Bu çalışma, reklamdan uzaklaşmayı ölçmek için bir ölçek geliştirerek bu boşluğu gidermeyi amaçlamıştır. Reklamdan uzaklaşmaya ilişkin mevcut literatür temel alınarak 30 maddelik bir ölçek oluşturulmuş, Kasım 2022 ve Nisan 2023 tarihleri arasında 320 katılımcıdan veri toplanmıştır. Ölçeğin geçerliliğini değerlendirmek için açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri uygulanmıştır. Düşük performans gösteren maddeler elendikten sonra, 12 maddelik bir ölçekle veri toplama 270 katılımcıyla tekrarlanmıştır. Daha sonra yapılan geçerlilik ve güvenilirlik analizleri ile Tek Boyutlu Reklamdan Uzaklaşma Ölçeği’nin (TBRU) geçerli ve güvenilir (Cronbach Alfa Değeri 0,86) olduğu tespit edilmiştir.