تجزیه بیومتریک صفات مرتبط با عملکرد در واکنش به بیماری زنگ سیاه (Puccinia graminis f. sp. tritici) در ژنوتیپ‌های گندم زمستانه - آرمین واحدرضائی; علی اصغری; مجید نوروزی; سعید اهری‌زاد; رامین روح پرور; اشکبوس امینی (پژوهش های کاربردی در گیاهپزشکی)
به منظور بررسی تاثیر بیماری زنگ سیاه (Puccinia graminis f. sp. tritici) بر روی صفات عملکردی و اجزاء آن و شناسایی منابع ژنتیکی مقاوم به این بیماری، 24 ژنوتیپ گندم در سال زراعی 1400-1399 در مرکز تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی استان آذربایجان شرقی تحت شرایط آلودگی و عدم آلودگی به نژاد بومی زنگ سیاه به نام  TKTTFو در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار مورد ارزیابی قرار گرفت. برای مایهزنی از پودر تالک استفاده شد و پس از محلولپاشی آب مقطر و روغن سالترول بر روی گیاهان مایهزنی با استفاده از گردپاش مکانیکی صورت گرفت. براساس نتایج آزمایش تفاوت معنیداری بین ژنوتیپها از نظر ارتفاع بوته، طول سنبله، قطر سنبله، وزن سنبله، تعداد دانه در سنبله، وزن صد دانه، عملکرد دانه، زیست توده و شاخص برداشت در سطح احتمال یک درصد مشاهده شد. نتایج نشان داد که آلودگی به پاتوژن باعث کاهش قطر ساقه، تعداد دانه در سنبله، وزن صد دانه، عملکرد دانه، زیست توده و شاخص برداشت می گردد. براساس تمامی صفات مورد مطالعه، ارقام زارع و حیران و لاین های C-98-14، C-98-13، C-98-12 و CD-94-5 به عنوان ژنوتیپ های مقاوم شناسایی شدند. براساس تجزیه خوش های و تجزیه تابع تشخیص، کلیه ژنوتیپ ها در شرایط آلودگی و عدم آلودگی به چهار گروه و در متوسط شرایط آلودگی به سه گروه طبقه بندی شدند. نتایج این پژوهش نشان داد آلودگی به زنگ سیاه عملکرد و اجزای آن را تحت تاثیر قرار می دهد و می توان از تنوع بین ژنوتیپ ها برای اصلاح ژنوتیپ های گندم استفاده کرد.