RUSÇUK VE ÇEVRESİNDE CEREHORLAR (1694-1698) - Kamil Çolak (Akademik İncelemeler Dergisi)
Osmanlı Devleti’nde ücret karşılığı geçici olarak geri hizmetlerde kullanılan askerlere cerehor adı verilmiştir. Cerehorlar genellikle kale tamiri, yol, köprü, gemi, tabya inşası, maden ocakları, bataklık temizleme, siper kazma, gemilerde kürek çekme gibi işlerde çalıştırılmışlardır. Bu arada devlete ait bazı işlerin yapılması durumunda cerehorluktan muaf olunabilmiştir. Rusçuk şehri Tuna Nehri kıyısında yer aldığından buradan temin edilen cerehorlar büyük ölçüde gemilerde kürek çekmişlerdir. İncelenen dönemde Avusturya ile savaşlar yapıldığından cerehorların zahire, top, asker, yaralı, hasta, değişik gıdalar, mehterhane mühimmatı ve Otağ-ı Hümayun malzemeleri gibi şeylerin taşındığı gemilerde, daha ziyade götürü usulü ortalama iki esedi kuruş ücret ile görevlendirildikleri dikkat çekmektedir. Bunların ücretleri devlet tarafından ödenmekle birlikte bazen kaza ileri gelenleri de ödemelere katkı sağlamışlardır. Rusçuk ve çevresindeki cerehorlar Müslümanlar ve gayrimüslimler arasından seçilen, daha ziyade yevmiye ile çalışan amele statüsünde gruplar gibi gözükmektedirler. Ücret karşılığı geçici olarak geri hizmetlerde kullanılan bu guruplara XVIII. yüzyıldan sonra pek rastlanmamıştır.