John M. Hobson, Batı Medeniyetinin Doğulu Kökenleri, Çev. Esra Ermert (İstanbul: Yapı Kredi Yayınları, 2023) - Feyza Başkan (Milel ve Nihal)

(untitled)
John M. Hobson’un Batı Medeniyetinin Doğulu Kökenleri kitabı, Batı’nın temellerinin Doğu medeniyetinin katkılarına dayandığı görüşünü savunarak Avrupa-merkezci tarih anlatasına karşı çıkmaktadır. Anti-oryantalist bakış açısına sahip olan Hobson, Doğu’nun 500-1800 yılları arasında ekonomik, teknolojik ve kültürel anlamda Batı’dan daha gelişmiş olduğunu savunur. Eserde Doğu’nun ticaret, bilim ve kültürel mirasının Batı medeniyetinin yükselişine temel oluşturduğu, ancak bu mirasın sistematik olarak göz ardı edildiği iddia edilir. Eser dört bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde Doğu’nun küresel ticaretteki ekonomik liderliği incelenir. İkinci bölüm, Batı’nın feodalizminin ve Hıristiyan kimliğinin Doğulu etkiler bağlamında nasıl şekillendiğini açıklar. Üçüncü bölümde, Batı’nın modernleşmesinin Doğu’nun denizcilik ve teknolojik mirasına dayandığı, ancak bu mirasın gizlendiği vurgulanır. Dördüncü bölümde, Doğu’nun Batı’ya olan katkılarını ifade ederken, Batı’nın Avrupa-merkezci ilerleme mitini sorgular ve bu mitin siyasi bir araç olarak kullanıldığını öne sürer.