بررسی برخی ویژگی های افزاینده رشدی جدایه های باکتریایی بدست آمده از کود‌های جانوری و شناسایی جدایه‌های برگزیده - الهام نورزاده روشن; رضا قربانی نصرآبادی; مجتبی بارانی مطلق; احمد یامچی (مدیریت خاک و تولید پایدار)
سابقه و هدف: رشد گیاهان در خاکهای کشاورزی وابسته به فاکتورهای زیستی بسیاری می‌باشد. ﺑﺎﮐﺘﺮیﻫﺎی افزاینده رﺷﺪ گیاه از راه های ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ و ﻏﯿﺮ ﻣﺴﺘﻘﯿﻢ ﻣﯽﺗﻮاﻧند مایه اﻓﺰاﯾﺶ رﺷﺪ و کارکرد در ﮔﯿﺎﻫﺎن زراﻋﯽ ﺷﻮد. کاهش پیامد های ناخواسته بهره گیری بیش از اندازه نهاده‌های کودی و رسیدن به سطح پایدار و مطلوب تولید از اهداف کشاورزی پایدار است. بهره گیری از ریزجانداران به دلیل بهبود حاصلخیزی خاک و جذب عناصر غذایی، منجر به افزایش رشد و کارکرد گیاهان و بهبود سلامت خاک می شود. هدف از این پژوهش جداسازی و ناب سازی باکتری‌ها از کودهای جانوری، ارزیابی ویژگی‌های افزاینده رشدی گیاه آن‌ها و شناسایی جدایه‌های برگزیده بود.مواد‌و روش‌ها: در این پژوهش برای شناسایی ویژگی های افزاینده رشد باکتری‌ها، از ده نمونه کود جانوری سرزمین های گوناگون، 27جدایه در محیط NBRIP جامد بر پایه پیدایش هاله، تندی رشد وویژگی های مورفولوژیک، ناب‌سازی شدند و سپس از دیدگاه ویژگی های PGP شامل توان ساخت اکسین، سیدروفور، HCN، حل کردن فسفات های نامحلول وتراوش آنزیم های پروتئاز، سلولاز، آلفا آمیلاز و فیتاز ارزیابی شد و در پایان جدایه‌های برگزیده بر پایه 16S rRNA شناسایی شدند.یافته‌ها: از میان جدایه‌های بررسی شده جدایه‌ی شماره 7 با آزادسازی 3/13و373 میلی‌گرم در لیتر فسفراز فسفات آلومینیوم و تری کلسیم فسفات بیشترین توان انحلال فسفات‌های نامحلول را نشان دادند. همبستگی منفی معنی‌داری (, p≤0.0186/0-=r) میان توان انحلال تری‌کلسیم فسفات و pH وجود داشت. همچنین جدایه 21 بیشترین میزان اکسین را به اندازه 8/52 میلی‌گرم در لیتر فراوری نمود. تنها جدایه‌های 53 و30 توان ساخت HCN را دارا بودند. از مجموع 27 جدایه باکتریایی بررسی شده تنها سه جدایه توان تراوش هر سه آنزیم پروتئاز، آلفا آمیلاز و کربوکسی متیل سلولاز را فرآوری نموده و جدایه 49 بیشترین هاله را در اندازه‌گیری هر سه آنزیم نشان داد. سنجش فعالیت فیتاز برون یاخته ای نشان داد که تنها 6 جدایه توان ساخت این آنزیم هستند. آنالیز توالی‌های 16S rRNA جدایه های برگزیده نشان داد که جدایه های یاد شده همانندی بسیاری به باکتری‌های جنس های Enterobacter, Sphingobium, Serratia داشتند. تنها یکی از سه جدایه برگزیده هاله اندکی در محیط CAS-agar پدید آورد و دو جدایه دیگر بدون توان ساخت سیدروفور بودند.نتیجه‌گیری: ویژگی‌های افزاینده رشدی گیاه در جدایه‌های باکتریایی بررسی شده در این پژوهش نشان داد که برخی از جدایه‌ها توانایی بهره گیری بالقوه به عنوان باکتری افزاینده رشد گیاه را دارا می‌باشند. آن دسته از جدایه‌های توانمند در ساخت آنزیم های پروتئاز، آمیلاز و سلولاز نه تنها دارای توانایی بهره گیری در بخش کشاورزی هستند بلکه وابسته به اهمیت این دسته از آنزیم ها به ویژه پروتئاز و آمیلاز در صنعت می‌توانند از این نظر نیز مورد بررسی قرار گیرند.