İZLANDA’NIN JEOMİRAS POTANSİYELİNE BAZI ÖRNEKLER - Vedat Avci (Current Perspectives in Social Sciences)
Jeomiras, dünyanın önemi nedeniyle korunmaya değer görülen varlıkları için kullanılan bir kavram olup, doğal ve beşeri varlıklar jeomirasın kapsamı içerisinde yer almaktadır. Son yıllarda jeomiras varlıklarını konu alan ve ekoturizmin bir kolu olan jeoturizm ilgi çeken bir kavram olarak kullanılmaktadır. Bu çalışmada İzlanda’nın jeomiras potansiyelini oluşturan bazı doğal varlıkların, potansiyel risklerle birlikte değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Atlantik Ortası Sırt Sistemi üzerinde yer alan İzlanda, dünyanın en büyük volkanik adasıdır. Bu durum nedeniyle son yıllarda Dünya’da jeomiras ve jeoturizm için önemli lokasyon alanı haline gelmiştir. Genç volkanizma ile şekillenen ada üzerinde jeomiras varlığı olarak çok sayıda şelale, güncel buzul, proglasyal göl, kanyon vadi, aktif volkan, gayzer ve krater bulunmaktadır. Jeomiras varlıklarından Gullfoss, Avrupa’nın en iyi şelalelerinden biri olarak kabul edilmektedir. Sivartifoss, bazalt sütunları ile ziyaretçilerin ilgisini çeken bir şelaledir. Skaftafell buzulu, Avrupa’nın en büyük buzulu olan Vatnajökull’un dil kısmını oluşturan jeomiras varlığıdır. Volkanikler üzerinde gelişen Fjaðrárgljúfur Kanyonu şelaleleri ile de dikkat çekmektedir. Avrupa’nın püsküren tek sıcak su kaynakları geysir jeotermal alanında bulunmaktadır. İzlanda’da 2010-2018 yılları arasında jeomiras varlıklarına bağlı olarak yabancı ziyaretçi sayısı yaklaşık 5 kat artmıştır. Bu nedenle adanın jeomiras kaynaklarının korunması ve gelecek nesillere aktarılması için bozulmalara neden olan antropojenik baskılar azaltılmalıdır.