Sanat Bağlamında Gündelik Hayatın Eleştirisi ve Sokak Sanatı - Esma Burcu Havası; Kaan Canduran (Bodrum Journal of Art and Design)
Sosyolojide olduğu gibi sanat alanında da “gündelik hayat ve eleştirisi” her zaman önemli konulardan biri olmuştur. Öyle ki; sanat tarihi boyunca gündelik hayatın farklı şekillerde sanata konu edildiğini gözlemlemek mümkündür. Bu çalışma, başlangıcında; gündelik hayatın sanat tarihinin farklı dönemlerine ne şekilde yansıtıldığına genel bir bakış sunar. Çalışmanın amacı; modernizm ile daha görünür hale gelen, “gündelik hayatın eleştirisi” kavramının sanatta ele alınışı üzerinde durmaktır. Ayrıca, araştırma boyunca, modernizm sürecinde sanatın hem üretildiği hem de tüketildiği mekânlardan biri olarak ortaya çıkan “kent, gündelik hayat ve eleştirisinin” yaşandığı en önemli mekân olarak üzerinde durulmaya değer görülmüştür. Dada Hareketi, 70’lerin özgürlük ortamı, 80’ler sonrası neoliberal değişimler gibi süreçler incelendiğinde, kente dair ve kentin içinden bir hareket olarak ortaya çıkan “sokak sanatı”, artık gündelik hayatının çoğunu kentte geçiren sanatçı ve izleyici için, eleştirinin en çok yapıldığı ve gözlendiği yer olmuştur. “Sokak sanatı”, 20. yüzyılın en ünlü düşünürlerinden Michel de Certeau’nun “gündelik hayat pratikleri” ve kent sakinlerinin otoriteye karşı geliştirdiği “taktikler” olarak öne sürdüğü mücadele biçimlerinden biri olarak ele alınabilir. Bu temel perspektiften çalışmada nitel araştırma yöntem olarak kullanılmış, elde edilen veriler doğrultusunda çeşitli sokak sanatçılarının sürdürdüğü mücadeleler incelenmiştir. Sonuçta, sanat ve sermayenin sürekli birbirlerine “karşı taktikler” geliştirerek hem çatıştıkları hem de bu çatışmadan yeni yaratıcı süreçlerin gelişmesine olanak sağladığı görülmektedir.