اثر تمرین هوازی در شرایط هیپوکسی و نرموکسی بر مسیر پیام‌‌رسانی لیپوژنز و لیپولیز کبد رت‌‌های نر دارای رژیم غذایی پرچرب - سید مرتضی حسینی; حمید محبی; حسین غفوری; محمد حسین رضا دوست (مطالعات کاربردی علوم زیستی در ورزش)
زمینـه و هـدف: بررسی شکل‌‌گیری و تجزیه لیپیدها در پاسخ به محرک‌‌های تغذیه‌‌ای و تمرینی، می‌‌تواند دیدگاه بهتری را نسبت به استراتژی پیشگیری و درمان کبد چرب غیرالکلی فراهم نماید. بنابراین، هدف از این مطالعه بررسی اثر تغذیه، تمرین و هیپوکسی بر مکانیسم‌‌های مولکولی فرآیند متابولیسم چربی کبد می‌‌باشد. روش تحقیق: تعداد 24 سر رت نر نژاد ویستار با سن تقریبی پنج هفته و میانگین وزن 9/94±165/90 گرم، به طور تصادفی به چهار گروه شامل رژیم غذایی نرمال (ND)، رژیم غذایی پرچرب (HFD)، رژیم غذایی پرچرب+تمرین در حالت نرموکسی (HFD+NE)، و رژیم غذایی پرچرب+تمرین در حالت هیپوکسی (HFD+HE) تقسیم شدند. پس از تعیین حداکثر سرعت هوازی (MAV)  در شرایط نرموکسی (ارتفاع  ̴ 50 متر) و هیپوکسی - هیپو باریک (ارتفاع ̴ 3000 متر)، تمرینات با شدتی معادل 68 تا 80 درصد MAV به مدت 12 هفته و تکرار سه جلسه در هفته، با رعایت اصل اضافه‌بار اجرا شدند. در پایان، نمونه‌‌های بافتی برای اندازه‌‌گیری تغییرات بیان ژن‌‌های Srebf1 ،Chreb و Atgl جمع‌‌آوری شد. بیان ژن‌ها با استفاده از روش Real-Time PCR اندازه‌‌گیری شد. داده‌‌ها با استفاده از آزمون‌‌های تحلیل واریانس و توکی در سطح معنی‌‌داری 0/05>p تجزیه ‌و تحلیل شدند. یافته‌‌ها: در تمامی گروه‌‌های دارای HFD، محتوای چربی کبدی و بیان ژن‌‌های Srebf1 و Chreb نسبت به گروه ND، افزایش داشت. میزان افزایش بیان ژن Srebf1 و Chreb در گروه HFD+HE نسبت به سایر گروه‌‌ها بیشتر بود؛ اما بیان ژن Atgl در گروه HFD نسبت به دیگر گروه‌‌ها، پایین‌‌تر بود. نتیجه‌‌گیری: به نظر می‌‌رسد HFD با افزایش لیپوژنز و کاهش لیپولیز، سبب افزایش محتوای چربی کبدی می‌‌شود. احتمالاً تمرین از طریق افزایش بیان ژن‌‌های لیپولیزی، میزان افزایش محتوای چربی کبد در رت‌‌های دارای HFD را تا حدودی کنترل می‌‌کند؛ اما در تغییر بیان ژن‌‌های لیپوژنزی نسبت به تغذیه، نقش کمتری دارد. به‌طورکلی تمرین در شرایط هیپوکسی، تأثیر مازادی بر کاهش محتوای چربی کبدی ندرد.