بررسی اثر تفاوت آنیون-کاتیون جیره و نژاد بر عملکرد رشد و فراسنجه‌های خونی در بره‌های لری بختیاری و آمیخته - آرزو ایمان پور; مهدی گنج خانلو; احمدرضا علی پور; ابولفضل زالی; محمد مرادی شهربابک (پژوهش در نشخوارکنندگان)
سابقه و هدف: آمیخته‌گری روشی متداول جهت بهره برداری از تفاوت‌های ژنتیکی بین نژاد‌های مختلف یک گونه‌ است که طی آن معمولا از دو نژاد خالص طی آمیزش نتاجی حاصل می‌شود که توقع می‌رود صفات والدینی در آنها بهبود پیدا کند که شامل صفات تولیدی و صفات مربوط به سلامت و زنده مانی حیوان می‌شود که ممکن است هر کدام از والدین در یکی ازین صفات برتری داشته باشند لذا آمیخته‌گری با هدف تجمیع برتری‌های صفات والدینی و بهبود آنها در نتایج صورت می‌گیرد. در گوسفند نیز آمیخته‌گری روشی شناخته شده جهت بهبود تولیدات از جمله گوشت، شیر، پشم و تولید مثل می‌باشد. که بسته به نژاد‌های والدینی و درصد خلوص آنها نتایج متفاوتی ممکن است در نتاج مشاهده شود. از سویی جیره غذایی عاملی تعیین کننده در بروز توان ژنتیکی دام می‌باشد که در این بین تعادل آنیون-کاتیون جیره (DCAB) با تاثیر بر تعادل اسید-باز و هموستازی بدن نقش مهمی را ایفا می‌کند. از آنجا که حفظ تعادل اسید و باز بدن مربوط به نگهداری حیوان می‌باشد و بر تولید مثل، شیردهی و رشد ارجحیت دارد لذا عملکردحیوان با تغییر در تعادل اسید و باز به طور شایان توجهی تحت تاثیر قرار می‌گیرد. لذا هدف از این تحقیق بررسی میزان تفاوت آنیون-کاتیون جیره بر عملکرد، فراسنجه‌های خون و هضم و فراسنجه‌های شکمبه می‌باشد. مواد و روش‌ها: در این مطالعه 30 راس بره نر لری بختیاری و لری بختیاری× رومانف×پاکستانی با میانگین سنی 10 ± 90 روز و میانگین وزنی به ترتیب 5/1±9/32 و 5/1±25/32 کیلوگرم استفاده شد. بره‌ها در قالب طرح فاکتوریل 2*2 در دو گروه نژادی و با دو سطح تفاوت آنیون-کاتیون جیره DCAD)) 100- و 100 میلی‌اکی والان در کیلوگرم ماده خشک به مدت 90 روز قرار گرفتند. کل دوره پروار 84 روز بوده و در 14 روز پایانی دوره جیره آنیونی استفاده شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج این مطالعه، ماده خشک مصرفی، افزایش وزن و ضریب تبدیل خوراک تحت تاثیر نژاد قرار نگرفت. با این حال ماده خشک مصرفی در بره‌هایی که جیره آنیونی مصرف کرده بودند کاهش یافت (003/0>P). همچنین فراسنجه‌های خونی، قابلیت هضم ظاهری ماده مغذی و غلظت نیتروژن آمونیاکی و PH مایع شکمبه نیز تحت تاثیر جیره و نژاد قرار نگرفت. نتیجه گیری: نتایج این مطالعه بیانگر این هستند که آمیخته گری نژاد لری بختیاری با نژاد‌های خارجی اثری بر خصوصیات پرواری آن نداشته و استفاده از جیره آنیونی در کنار مزایای بالقوه آن می‌تواند موجب کاهش ماده خشک مصرفی شود لذا با توجه به نتایج این تحقیق تصور می-شود که جیره‌های آنیونیک یا کاتونیک را با اهداف گوناگون بدون اثر قابل توجه بر عملکرد رشد و قابلیت هضم مواد مغذی و همچنین فراسنجه-های مربوط به مایع شکمبه می‌توان مورد استفاده دام‌های پرواری قرار داد.