„Niewypowiedziana rozkosz w życiu podróżników” i jej cena, czyli o trudach i niebezpieczeństwach podróżowania w świetle relacji z wojaży Jana Potockiego - Anna Kupiszewska (Facta Simonidis)
Rozkoszą nazwał Jan Potocki „dni wygód i wypoczynku okupione dniami niewygód i utrudzenia”. Cenniejszą nagrodą dla wojażera było zdobycie wiedzy o człowieku i świecie kultury i natury. By osiągnąć ów cel, warto jest podjąć ryzyko, które wpisane jest w każdą wyprawę. Podróże stanowiły dla hrabiego ważne narzędzie poznania, dlatego spędził on lata na wędrówkach. Nie dziwi zatem, iż rejestr zagrożeń, którym musiał stawić czoło, jest imponujący tak ze względu na ich liczbę, jak i różnorodność. Poprzez tekstualizację niebezpieczeństwa stały się toposami piśmiennictwa podróżniczego. Stanowiąc elementy opowieści, mogą być zatem interpretowane w ujęciu literaturoznawczym. Ta perspektywa będzie dominować w podjętej tu refleksji badawczej. Materiałem źródłowym uczyniliśmy spisane przez Jana Potockiego relacje z wypraw do Turcji i Egiptu, Holandii, Maroka, następnie na Kaukaz oraz do Chin.