Obrazki z życia szkolnego – Michał Hieronim Starzeński (1757- 1824) w konwikcie teatynów w Warszawie - Dorota Żołądź-Strzelczyk (Saeculum Christianum)
Michał Starzeński, powstaniec kościuszkowski, pamiętnikarz urodzony w 1757 r. pochodził z rodziny związanej z dworem Branickich w Białymstoku. Po naukach początkowych odbywanych pod opieką często niefortunnie dobranych nauczycieli, pobycie na pensji dla dziewcząt, oddany został na naukę do kolegium teatynów w Warszawie. Przebywał tam w latach 1762-1765. W spisanym po latach pamiętniku pozostawił uwagi dotyczące warunków życia w konwikcie i stosunku zakonników do wychowanków. Uzupełnieniem tych uwag są informacje dotyczące tego okresu w życiu Starzeńskiego zawarte w listach jego opiekuna do matki chłopca. Na tej podstawie w artykule odtworzone zostały nauki w kolegium, przedstawione charakterystyki zakonników, osoby kolegów Starzeńskiego, warunki mieszkaniowe, żywienie, kwestie bezpieczeństwa i czas wolny uczniów. Szczególnie cenne są uwagi zawarte we wspomnianych listach, które pisane na bieżąco pokazują komentarze i refleksje naocznego świadka rozmaitych wydarzeń z życia uczniów i opiekujących się nimi zakonników, pokazują faktyczny obraz działalności kolegium i zakonników, który w tym świetle jawi się zupełnie inaczej niż ten przedstawiany w opracowaniach ich dziejów.