قصد و نیت در اندیشۀ دایر و تطبیق آن با آرای مولوی در مثنوی - محمد بهنام فر; زهرا اصفهانی کندکلی (پژوهش ادبیات معاصر جهان)
در این مقاله ضمن معرفی وین دایر Wayne Walter Dyer، روانشناس و نویسندۀ توانای آمریکایی در زمینههای علوم مربوط به تعالی و پرورش نفس و بازگویی مختصری از اندیشه و جهانبینی وی، قصد و نیت از دیدگاه دایر با قصد و نیت در مثنوی به شیوۀ تحلیلی تطبیقی بررسی شده است. یافتههای این پژوهش حاکی از آن است که اندیشه و جهانبینی دایر چه به صورت مستقیم و چه غیرمستقیم، متأثر از اندیشه و جهانبینی مولوی است و دیگر این که قصد و نیت در مثنوی، در مفهوم فردی آن بهکار رفته و به معنای: قصد، هدف، آهنگ، عزم جزم، تصمیم، انگیزۀ درونی و زبان حال و درون است؛ حال این که قصد و نیت مد نظر دایر، اراده و خواست خداوندیست که در فرهنگ اسلامی و عرفان ما از آن به قضا و قدر تعبیر میشود و چهرههایی که دایر از قدرت قصد و نیت ترسیم نموده (خلاقیت، رأفت و مهربانی، عشق و محبت، زیبایی، بسط و توسعه، وفور و فراوانی نامحدود، پذیرندگی) نیز بیانگر نامها و صفات خداوند است؛ که در جای جای مثنوی به آنها اشاره شده است. بیشتر معانی قصد و نیت از دیدگاه دایر با مباحث عرفانی مهم در مثنوی مانند: عشق، طلب، انسان کامل، توفیق، فنا و بقا مشابهت دارد، هر چند گاهی تفاوتهایی نیز دیده میشود. تأکید بر عشق به عنوان بزرگترین نیروی عالم هستی و نفس به عنوان بزرگترین مانع موجود در برقراری اتصال با قدرت قصد و نیت (حقیقت) از موضوعات اصلی اندیشۀ دایر است که بطور دقیق منطبق بر جهانبینی مولوی است.