Ebū Bekr el-Ceṣṣāṣ’ın Usul Anlayışında Lafız Türleri ve Diyagramatik Bir Taksim Önerisi
Ebū Bekr Aḥmed b. ʿAlī er-Rāzī el-Ceṣṣāṣ (ö. 370/981), fıkıh usulü bağlamında eserlerinde yer verdiği lafız türlerini birbirleri ile ilişkileri üzerinden sistematik ve bütüncül olarak bir arada sunmamakta, lafız türlerine ilişkin bir taksim de vermemektedir. Bu çalışma, el-Ceṣṣāṣ’ın Şerḥu’l-Cāmiʿi’l...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | Arabic |
| Published: |
Ankara University
2022-11-01
|
| Series: | Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2170719 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1849307627373199360 |
|---|---|
| author | Kâmil Çalışkan |
| author_facet | Kâmil Çalışkan |
| author_sort | Kâmil Çalışkan |
| collection | DOAJ |
| description | Ebū Bekr Aḥmed b. ʿAlī er-Rāzī el-Ceṣṣāṣ (ö. 370/981), fıkıh usulü bağlamında eserlerinde yer verdiği lafız türlerini birbirleri ile ilişkileri üzerinden sistematik ve bütüncül olarak bir arada sunmamakta, lafız türlerine ilişkin bir taksim de vermemektedir. Bu çalışma, el-Ceṣṣāṣ’ın Şerḥu’l-Cāmiʿi’l-Kebīr, Şerḥu Muḫtaṣari’ṭ-Ṭaḥāvī, Uṣūlu’l-Fiḳh -el-Fuṣūl fī’l-Uṣūl-, Aḥkāmu’l-Ḳurʾān ve Şerḥu Edebi’l-Ḳāḍī eserlerinde geçen lafız türlerinin kapsamlı ve bütüncül olarak incelenmesini konu edinmektedir. Bu doğrultuda makalede, sırasıyla muḥkem, müteşabih, ẓāhir, müşterek, hakikat, mecāz, ṣarīḥ, kināye, muṭlaḳ, muḳayyed, mubhem, ʿumūm, ḫuṣūṣ, naṣṣ, mücmel ve müfesser lafız türleri mahiyetleri ve birbirleriyle ilişkileri üzerinden ele alınmıştır. Bu inceleme sırasında el-Ceṣṣāṣ’ın lafız türlerine yaklaşımına dair ulaşılan bazı ilke ve tespitler ayrı bir bölüm altında paylaşılmıştır. Ardından el-Ceṣṣāṣ’ın usul anlayışında yer alan lafız türleri diyagramatik bir taksim üzerinden açıklamalı olarak sunulmuş, taksime ilişkin bazı yorum ve çıkarımlarda bulunulmuştur. Çalışmamızda, el-Ceṣṣāṣ’ın lafız türleri kullanımının esneklik içermekle birlikte genel bir uyum ve tutarlılık arz ettiği görülmüş, bir diyagram üzerinden sunulabilme imkanının bu kullanımların arka planda bir sistematik ve bütünsellik barındırdığı yönünde değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır. |
| format | Article |
| id | doaj-art-2ad78bb71cd749f296f62ee2600a5d3b |
| institution | Kabale University |
| issn | 1301-0522 |
| language | Arabic |
| publishDate | 2022-11-01 |
| publisher | Ankara University |
| record_format | Article |
| series | Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi |
| spelling | doaj-art-2ad78bb71cd749f296f62ee2600a5d3b2025-08-20T03:54:42ZaraAnkara UniversityAnkara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi1301-05222022-11-0163260771510.33227/auifd.105229345Ebū Bekr el-Ceṣṣāṣ’ın Usul Anlayışında Lafız Türleri ve Diyagramatik Bir Taksim ÖnerisiKâmil Çalışkan0https://orcid.org/0000-0002-3917-4097Ankara Üniversitesi İlahiyat FakültesiEbū Bekr Aḥmed b. ʿAlī er-Rāzī el-Ceṣṣāṣ (ö. 370/981), fıkıh usulü bağlamında eserlerinde yer verdiği lafız türlerini birbirleri ile ilişkileri üzerinden sistematik ve bütüncül olarak bir arada sunmamakta, lafız türlerine ilişkin bir taksim de vermemektedir. Bu çalışma, el-Ceṣṣāṣ’ın Şerḥu’l-Cāmiʿi’l-Kebīr, Şerḥu Muḫtaṣari’ṭ-Ṭaḥāvī, Uṣūlu’l-Fiḳh -el-Fuṣūl fī’l-Uṣūl-, Aḥkāmu’l-Ḳurʾān ve Şerḥu Edebi’l-Ḳāḍī eserlerinde geçen lafız türlerinin kapsamlı ve bütüncül olarak incelenmesini konu edinmektedir. Bu doğrultuda makalede, sırasıyla muḥkem, müteşabih, ẓāhir, müşterek, hakikat, mecāz, ṣarīḥ, kināye, muṭlaḳ, muḳayyed, mubhem, ʿumūm, ḫuṣūṣ, naṣṣ, mücmel ve müfesser lafız türleri mahiyetleri ve birbirleriyle ilişkileri üzerinden ele alınmıştır. Bu inceleme sırasında el-Ceṣṣāṣ’ın lafız türlerine yaklaşımına dair ulaşılan bazı ilke ve tespitler ayrı bir bölüm altında paylaşılmıştır. Ardından el-Ceṣṣāṣ’ın usul anlayışında yer alan lafız türleri diyagramatik bir taksim üzerinden açıklamalı olarak sunulmuş, taksime ilişkin bazı yorum ve çıkarımlarda bulunulmuştur. Çalışmamızda, el-Ceṣṣāṣ’ın lafız türleri kullanımının esneklik içermekle birlikte genel bir uyum ve tutarlılık arz ettiği görülmüş, bir diyagram üzerinden sunulabilme imkanının bu kullanımların arka planda bir sistematik ve bütünsellik barındırdığı yönünde değerlendirilebileceği sonucuna ulaşılmıştır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2170719uṣūl-ı fıḳhuṣūl-ı fıḳhel-ceṣṣāṣel-ceṣṣāṣlafızlafızlafız türleritaksimdiyagramuṣūl al-fiqhal-jaṣṣāṣwordtypes of words (alfāẓ)divisiondiagramuṣūl-ı fıḳhuṣūl-ı fıḳhel-ceṣṣāṣel-ceṣṣāṣlafızlafızlafız türleritaksimdiyagramuṣūl al-fiqhal-jaṣṣāṣwordtypes of words (alfāẓ)divisiondiagramuṣūl-ı fıḳhuṣūl-ı fıḳhel-ceṣṣāṣel-ceṣṣāṣlafızlafızlafız türleritaksimdiyagramuṣūl al-fiqhal-jaṣṣāṣwordtypes of words (alfāẓ)divisiondiagramuṣūl al-fiqhal-jaṣṣāṣwordtypes of words (alfāẓ)divisiondiagramuṣūl-ı fıḳhel-ceṣṣāṣlafızlafız türleritaksimdiyagram |
| spellingShingle | Kâmil Çalışkan Ebū Bekr el-Ceṣṣāṣ’ın Usul Anlayışında Lafız Türleri ve Diyagramatik Bir Taksim Önerisi Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi uṣūl-ı fıḳh uṣūl-ı fıḳh el-ceṣṣāṣ el-ceṣṣāṣ lafız lafız lafız türleri taksim diyagram uṣūl al-fiqh al-jaṣṣāṣ word types of words (alfāẓ) division diagram uṣūl-ı fıḳh uṣūl-ı fıḳh el-ceṣṣāṣ el-ceṣṣāṣ lafız lafız lafız türleri taksim diyagram uṣūl al-fiqh al-jaṣṣāṣ word types of words (alfāẓ) division diagram uṣūl-ı fıḳh uṣūl-ı fıḳh el-ceṣṣāṣ el-ceṣṣāṣ lafız lafız lafız türleri taksim diyagram uṣūl al-fiqh al-jaṣṣāṣ word types of words (alfāẓ) division diagram uṣūl al-fiqh al-jaṣṣāṣ word types of words (alfāẓ) division diagram uṣūl-ı fıḳh el-ceṣṣāṣ lafız lafız türleri taksim diyagram |
| title | Ebū Bekr el-Ceṣṣāṣ’ın Usul Anlayışında Lafız Türleri ve Diyagramatik Bir Taksim Önerisi |
| title_full | Ebū Bekr el-Ceṣṣāṣ’ın Usul Anlayışında Lafız Türleri ve Diyagramatik Bir Taksim Önerisi |
| title_fullStr | Ebū Bekr el-Ceṣṣāṣ’ın Usul Anlayışında Lafız Türleri ve Diyagramatik Bir Taksim Önerisi |
| title_full_unstemmed | Ebū Bekr el-Ceṣṣāṣ’ın Usul Anlayışında Lafız Türleri ve Diyagramatik Bir Taksim Önerisi |
| title_short | Ebū Bekr el-Ceṣṣāṣ’ın Usul Anlayışında Lafız Türleri ve Diyagramatik Bir Taksim Önerisi |
| title_sort | ebu bekr el cessas in usul anlayisinda lafiz turleri ve diyagramatik bir taksim onerisi |
| topic | uṣūl-ı fıḳh uṣūl-ı fıḳh el-ceṣṣāṣ el-ceṣṣāṣ lafız lafız lafız türleri taksim diyagram uṣūl al-fiqh al-jaṣṣāṣ word types of words (alfāẓ) division diagram uṣūl-ı fıḳh uṣūl-ı fıḳh el-ceṣṣāṣ el-ceṣṣāṣ lafız lafız lafız türleri taksim diyagram uṣūl al-fiqh al-jaṣṣāṣ word types of words (alfāẓ) division diagram uṣūl-ı fıḳh uṣūl-ı fıḳh el-ceṣṣāṣ el-ceṣṣāṣ lafız lafız lafız türleri taksim diyagram uṣūl al-fiqh al-jaṣṣāṣ word types of words (alfāẓ) division diagram uṣūl al-fiqh al-jaṣṣāṣ word types of words (alfāẓ) division diagram uṣūl-ı fıḳh el-ceṣṣāṣ lafız lafız türleri taksim diyagram |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/2170719 |
| work_keys_str_mv | AT kamilcalıskan ebubekrelcessasınusulanlayısındalafızturlerivediyagramatikbirtaksimonerisi |