Klasik İslam Düşüncesinde İki Farklı Tanrı Tasavvuru - Hasan Ocak (Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi)
Allah’ın varlığı ve mahiyeti konusu İslam düşüncesinin önemli problemlerinden biridir. Kainatı yaratan ve yönetenin, duyularla idrak edilemese de şüphe yok ki zihnin dışında bir varlığı bulunmaktadır. O’nun zâtının ve mahiyetinin duyularla algılanamayışı sebebiyle İslam düşünürleri Allah’ı tanımak için büyük ölçüde Kur’ân’da O’na nispet edilen kavramlardan hareket etmişlerdir. Temel çıkış noktaları aynı olsa da çeşitli sebeplerle birbirinden farklı görüşler ileri sürülmüş, derin fikir ayrılıkları gün yüzüne çıkmıştır. Tanrı tasavvurunun yapısal özellikleri aslında insanın bizatihi kendisinin ve hayata ve tabiata bakışının temelinde yatan en önemli belirleyici unsurdur. Bu makalede, İslam Düşüncesi’nin oluşum sürecinde (tedvin dönemi) ortaya çıkan belli başlı temel iki ekol olan Ehl-i Rey ve Selefiyye olarak isimlendirebileceğimiz görüşler ışığında Tanrı kavramı ele alınacak ve bu görüşlerin ortaya çıkardığı problemler ve çözüm yolları günümüzle de irtibatlandırılmaya çalışılarak eleştirel bir tarzda işlenmeye çalışılacaktır.